08/12/2023
د ځاځي بابا مزار او شجره! د ځاځي بابا ماشومانو!
احمد خیل، بیان خیل، لیونی، حسن خیل، هاشم خیل،
علي خېل، او هډ خېل.
نوم: قوم ځاځي، جاجي
توکميز پس منظر افغان پښتانه:- شاليد:
ځاځي، جازۍ یا جاجي د پښتنو یوه کرلاني قبیله ده.
دا د افغانستان په سویل ختیځ لویې (پکتیا) کې دي لکه اریوب ځاځي، ډنډ پټان میدان ځاځي، او خوست کابل لوګر غزني، کندز او بغلان.
او دوی د پاکستان په ضلع کرم یعني پاراچنار، شلوزان، تنګي، سده، هنګو، کوهاټ، پېښور او د هیواد په مختلفو ښارونو کې مؤثره شتون لري.
زازي یو سني مسلمان دی او په سوداګریزو حلقو کې ځای لري.
دا قبيله د افغانستان او پاکستان په بېلابېلو جغرافيايي ځايونو کې ميشته ده:
په افغانستان کې پکتیا، کابل، ګردیز، خوست وغیره
په پاکستان کې د کرم فدرالي انتظام لاندې قبایلي سیمو او هنګو کوهاټ، پېښور او داسې نورو ضلعو کې لوی شمیر شتون لري.
په تحريک پاکستان کې جمعه خان بابا له افغانستان څخه د خپلې قبيلې له ځوانانو سره توتکي ته راغی چې پاداچنار يو مجاهد و، له هغه ځايه د هغه او د قبيلې له ځوانانو سره کشمير ته ولاړ او په بېرته ستنېدو سره يې کرم ته راغی. د غنیمت لاری او د هغه وخت سیاسی مشرانو د هغه زوی غازی دین محمد عرف دینو حاجی سید مرجان راس جاجی د کشمیر د جګړې پر مهال اجنټ ته وسپارل شو.
ده او د ځاځي قوم ګڼو ځوانانو ورسره برخه واخیسته او د شهیدانو قبرونه اوس هم په کشمیر کې دي.
غازي جمعه خان بابا د تحریک پاکستان له جوړېدو وروسته افغانستان ته راستون شو.
د هغه زوی غازي دین محمد په ۱۹۶۵ کال کې د کشمیر له جګړې څخه راستون شو او مدین سوات ته ولاړ او هلته میشت شو.
جاجي ځاځي له تېرو ۶۰۰ کلونو راهیسې د پنجاب په اکهده، تونسه، لیه او داسې نورو سیمو کې د جه، جهنج، جهوجه، قاضي په نومونو موجود دی.
د باز په رواياتو کې راغلي دي چې زازي د قاضي اولادونه دي چې د هاشمي او قريشو په عربو قبيلو پورې اړه لري.
جاجي زازي د بني اسرائیلو په ورک شویو قبیلو کې هم یاد شوی دی.
#فخرزازی
#اریوبزازی
#پاکیستان
#افغانستان
