آغیلای بامیان

09/12/2025

حضرت مادر..

09/12/2025

02/12/2025

#بامیان

29/11/2024

معرفی چهل برج یکه ولنگ!
قلعه تاریخی چهل ‎برج یکاولنگ همانند شهرضحاک، نریمان و بربر از شهرهای نظامی و سلطنتی نیاکان مردم بامیان میباشد. و بامیان از اعجاز های نادر طیبعت، و تاریخ بس کهنش سالها مرکز توجه جهانگردان و امپراطوران بوده است.
چهل‎برج، در حدود هفتاد و پنج کیلومتری شمال غرب مرکز ولسوالی یکه ولنگ بامیان واقع است. این قلعۀ نظامی و برج های نگهبانی آن در سه حلقه زنجیری و در گِرداگِرد تپه ا‎ی به ارتفاع 120 متر قرار دارد . این حلقه ای از برج ها با معماری بسیار پیچیده ساخته شده است. تهداب آن از سنگ و بخش های بالاى آن از خشت خام ساخته شده و ضخامت دیوارهای آن حدود سه متر است. این ساختمان بسیار محکم و پولادین با برج و بارو ، کوشک های زیبا و استوارش پس از تحمل قرنها، هنوز هم شکوه و جلال خاصی را دارا هست، که در مقابل کوه های سر به فلک کشیده “بابا” خود نمایی می‏کند و عوامل طبیعی مانند باد، باران، برفهای سنگین اقلیم بامیان، زلزله و دست درازی‎های انسانها نتوانسته است آن را به کلی محو و نابود کند.
گفته می‎شود که این شهر سلطنتی در گذشته دارای صد برج تا سه صد برج بوده است؛ اما هم اکنون خرابه سی و چهار برج آن [و به گفته حاج کاظم یزدانی شصت برج آن] با بلندی‎های مختلف باقی مانده که متأسفانه در حال از بین رفتن است و برخی با همان نقش و نگاره های اولیۀ خود مثل نقش انسان و مار و… دیده می‏شود.
داخل برج ها و ساختمان ها با پوششی از مواد سینگِلی، آنهم در سه لایه به طور بسیار ماهرانه و استادی پلستر شده است. و در سقف برخی از ساختمان های که سالم مانده، نقاشی های بسیار ظریف و زیبایی به رنگ های مختلف دیده میشود که متأسفانه قسمت های زیادی از آن توسط غارت گران آثار عتیقه به یغما رفته است.
باستان شناسان چنین برداشت دارند که بنای چهل برج به دورۀ پیش از اسلام بر میگردد. ساختمان آن به سبک قلعه ضحاک اعمار گردیده است؛ اما جدید تر از شهر بربر به نظر می‎خورد. این قلعه از نظر معماری و نقاشی‏هایش، شباهت به سبک معماری دوران اسلامی را ندارد. در سقف و بغل دیوار اتاق‎های بجا پانده تصاویر بسیار زیبا و دلنشین به رنگ سرخ نقاشی شده است که زنان کمر باریک و در حال رقص، پیاله‏ هایی را در دست دارند و به کسی نشسته بر تخت که به احتمال قوی پادشاه و یا فرمانروا هست، تعارف می‏کنند. در یکی از این اتاق‏ها، تصویر مردی دیده می‏شود، که احتمالاً او پادشاهی مقتدری بوده است، چند مردی اطراف او ایستاده اند و رقاصه ها پیش رویش در حال رقصیدن میباشد. در قسمت دو بازوی این مرد دو مار کوچک و زیبا طوری رسم شده است که گویا این مارها از شانه ‎های وی روئیده باشد. نام این مرد و تصاویر دیگر معلوم نیست؛ اما مردم می‎گویند و به احتمال قوی که این تصویر مربوط به ضحاک ماردوش بوده است.
استدیوم چهل‎بُرجه!
در ضلع جنوب غربی قلعه، یک استدیوم وسیع به طول 242 متر و به مساحت شش جریب ساخته بودند که توسط دیوارهای سنگی ضخیم به عرض 180 سانتی متر و ارتفاع 3 متر احاطه شده که متأسفانه 80% دیوارها از بین رفته است. به احتمال زیاد این میدان برای برگزارى جشن ها، رژهء سربازان، رقابت هاى ورزشى و رزمى و یا تمرینات نظامى بوده است.
حوض آب چهل‎بُرجه!
حاجی کاظم یزدانی گوید: “در اواخر سال 1384 ش با چند نفر از دوستان از چهل‏ برجه دیدن کردیم. اصل قلعه در سه دایره ساخته شده، ازدایره دوم آن یک راه پنهانی زیر زمینی تا ته دره کنده شده و سرانجام به یک حوض آب رسیده است که به گمان نزدیک به یقین، آب آشامیدنی ساکنان قلعه در هنگام اضطرار از طریق همین حوض تامین می‏شده است. راه آبدزدک چهل برج درست مانند راه آبدزدک شهر ضحاک به صورت زینه به زینه ساخته شده که در حال حاضر بعضی از زینه ها خراب شده و بسیار لغزنده میباشد. کف حوض از سنگ های مرمر سفید فرش شده و منبع اصلی آب این حوض به گمان اغلب چشمه ای در زیر کوه پیوسته است و رفت و برگشت آن حدود 40 دقیقه طول می کشد. علاوه بر این حوض مخفی، یک جوی آب توسط سنگ تراشان ماهر از یک دره فرعی از بغل صخره به داخل شهر چهل برج کنده شده که آب را تا کمر کش تپه و نزدیک دیواره جنوبی قعله می‏رسانده و احتمالا اهالی در مواقع عادی از این جوی استفاده می‏کرده اند.”
این جوی به نام جوی فرهاد و شیرین، معروف است.

29/11/2024

آیا به تاریخ سرزمینت افتخار می‌کنی؟

بامیان از دوربین من؛
این سمچ‌ها و مغاره‌ها،‌ هزاران قصه‌های ناگفته از دوران باستان را در خود نهفته دارد، که شکوه و جلال تمدن‌های گذشته و پیشینه تاریخی این مرز و بوم را بیان می‌کنند.
#بامیان #تمدن #بودا

29/11/2024

غارت معدن گنده‌کوتل بامیان با سهم عادلانه‌ی چپاول‌گران

جمهوری مدارا: معدن گَنده‌ کوتل در سیاه دره‌ی یکه‌اولنگ، یکی از معادن کم‌یاب‌ در افغانستان نه، بلکه در سطح منطقه است. مطالعه‌ی که بالای مواد معدنی آن صورت گرفته است. نشان‌دهنده‌ی آن‌ست که این معدن، دارای یک یا دو مواد معدنی نیست، بلکه در بر گیرنده‌ی مواد گوناگون و مُلتی‌مینرال است.

گنده‌ کوتل در یکی از دره‌های فرعی سیاه دره‌ی یکه‌اولنگ و در دامنه‌ی کوه بابا موقعیت دارد. برخلاف دیگر ساحات دامنه‌ی کوه بابا، گنده کوتل ساحه‌ی نسبتا نرم و خاکی است. به همین لحاظ، استخراج مواد آن هزینه‌بَر و مشکل نیست. لایه‌ی نازُک خاک آفتاب خورده که از سطح زمین برداشته شود. خاک زرد رنگِ ظاهر می‌شود که در بین خود ریز ریگ و جغل نیز دارد. انگار! خاک نیست که "طلا" است.

.

22/11/2024

#کوه میخ در دو فصل مختلف.
در یکی از ولسوالی های کابل قدامت تاریخی.