08/05/2025
د خپلولۍ یا "قرابت" اړیکی په اړه اسلام ډېر واضح لارښوونې لري. دا اړیکې د وینې، نکاح او رضاعت (شیدې ورکولو) له لارې منځ ته راځي، او د دې پر اساس ځینې حقوق، مکلفیتونه او حدود ټاکل شوي دي. لاندې د خپلولۍ اړیکی په اړه اسلامي معلومات لنډ ډول سره بیان شوي دي:
۱. د خپلولۍ ډولونه:
1. نسبی خپلوي (د وینې اړیکې): لکه مور، پلار، اولاد، وروڼه، خویندې، انا او نیکه.
2. نسبت د نکاح له لارې (صهر): لکه خسر، خسرانه، مېرمن، نږدې خسران.
3. رضاعی خپلوي (د شیدو ورکولو له امله): که یو ماشوم د یوې ښځې شیدې وڅښي، نو هغه ښځه او د هغې اولاد د هغه ماشوم لپاره خپلوان کیږي، او نکاح ورسره حرامه کیږي.
۲. د خپلوانو حقوق:
اسلام خپلوانو ته ډېر لوړ مقام ورکړی دی:
صلۀ رحمي (د خپلوانو سره اړیکې ساتل): دا یو واجب عمل دی. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایي:
> «من أحب أن يُبسط له في رزقه، ويُنسأ له في أثره، فليصل رحمه»
(بخاري و مسلم)
ژباړه: "څوک چې غواړي الله تعالی یې رزق زیات کړي او عمر اوږد کړي، نو د خپلوانو سره دې اړیکې وساتي."
زکات او صدقه: خپلو غریبو خپلوانو ته زکات ورکول د زکات او صله رحمي دواړو اجر لري.
۳. د خپلوانو ترمنځ د نکاح حدود:
اسلام کې ځینې خپلوان سره نکاح نشي کولی، دا ډول نکاح حرامه ده. لکه:
مور، لور، خور، انا، لمسي، ترور، عمه، خاله، مامی.
همدارنګه رضاعی خور یا مور هم همداسې ده.
۴. د خپلوانو ترمنځ عدل او انصاف:
اسلام توصیه کوي چې خپلوانو سره باید عدالت وشي، حسد او ظلم باید ونه شي، او که شخړې پیدا شي، نو سوله او روغه جوړه غوره ده.
