27/11/2025
हामी एउटा अस्थिर पुस्ताको साथमा छौं। बिश्वास गर्नुहोस् या नगर्नुहोस्, यो पुस्ताको कुनै बिशेष लक्ष्य छैन, कुनै आदर्श महत्वाकांक्षा छैन, कुनै पबित्र मिशन छैन।
यिनिहरुलाई बिहानीको झुल्के घाम ताप्दै हिड्न मन लाग्दैन, पानीमा भिज्न मन लाग्दैन। घाँस काट्न र खेतको हिलोमा काम गर्न देखि एलर्जी हुन्छ, यिनिहरुले आधा किलोमीटरको गन्तव्यमा पुग्न रिक्सा वा अटोको लागि आधा घण्टा कुर्ने गर्छन्। अस्थिर छन यिनिहरु निकै अस्थिर पुस्ता।
पुस्तक पढ्दैनन, पत्रीका हेर्दैनन, खेलकुदमा चासो राख्दैनन्। न एक्सर्साइज गर्छन न बिहानको नास्ता नै गर्छन।
यिनिहरुले ठुला बढालाई नमस्कार वा पाउमा ढोग्दैनन- यिनिहरु ठुलाबढालाई नदेखेको झै नाटक गर्दै हिड्छन। कुमले धकेल्दा वा खुट्टाले लागे मुस्कुराउँछन तर क्षमा माग्दैनन।
यिनिहरुमा नम्र भाव पाइदैन, कृतज्ञता पाइदैन। यिनिहरुमा असभ्य व्यबहार, के हुन्छ र यस्तै त हो भन्ने मनोवृत्तिले गर्दा पाइला-पाइलामा लज्जित हुँदै जान्छन। यिनिहरुलाइ सम्झाउन सल्लाह दिने हो भने उल्टै खतरा हुन्छ, अर्को पक्षबाट बदनाम हुने सम्भावना सयमा सय हुन्छ।
तपाईं बसमा चड्नुभाको छ भने त्यहाँ खाली सिटमा बस्न जुनियर युवाहरुले सबैभन्दा बढी प्रतिस्पर्धा गरेको देख्नुहुनेछ। तपाइँलाई धकेल्दै सिटमा बस्न पुग्छन। तपाईं भन्दा उमेरले दोब्बर सानो भए पनि तपाईं आफुले उभिएर टुलुटुलु उसलाई हेर्न बाहेक केही गर्न सक्नुहुन्न, उसले एक झलक हेर्छ कानमा इअरफोन लगाएर आफ्नो तालमा मस्त हुन्छ तर बुबा हजुरबाको उमेरका को ख्याल गर्दैन मान राख्दैन।
मैले अहिलेको पुस्ताको सबैभन्दा डरलाग्दो कुरा गर्दै थिए। जुन ठाउँमा उनीहरु उभिनुपर्ने हो, उनीहरु आफ्नो लागि कुर्सी खोज्छन्। जहाँ चुपचाप लागेर बस्नुपर्छ- त्यहाँ उसले ज्ञान दिन खोज्छ।
रातभर मोबाईलमा अनलाइन, बिहानभरी सुत्ने, बिहानको सुर्योदय देख्दैनन, सुर्यास्त देख्दैनन, बिहानीको सुर्योदयमा ओछ्यानमा हुन्छ, साँझको सुर्यास्त समयमा मोबाइलना घोप्टिन्छ।
पहिला मोबाइल गेम त्यसपछि खाना खान बानी परेका छन्। यिनिहरुले बाहिरी खेललाई घृणा गर्छन। घरभित्र बस्नलाई नै राहत ठान्छन। बिशेष रुपमा अनलाइन गेम खेल्न, फेसबुक हेर्न, युट्युम हेर्न, चलचित्र हेर्न, टेलीसृङ्खला र टिकटक रिल्स हेर्नु उनीहरुको पहिलो प्राथमिकता हो।
इतिहास जान्दैनन्
साहित्य बुझ्दैनन
लकला संस्कृति के हो थाहा छैन
पुस्तक किन्दैनन
पुस्तक पढ्दैनन
पुस्तक बुझ्दैनन
साहित्यकार भानुभक्त आचार्य चिन्दैनन, इमानसिंह चेम्जोङ चिन्दैनन, कवि नबराज लम्साल चिन्दैनन, मुहार पुस्तिका लेखक "सन्तोष कार्की मौसुफ" लाई चिन्दैनन।
तर आफुले आफुलाई दक्ष ठान्छन्।
यिनिहरु हिड्न सक्दैनन, दौडिन सक्दैनन्, रुख चड्न जान्दैनन्, पौडिन सक्दैनन्, गाउन सक्दैनन, रंगिन संक्दैनन। खोला खहरे धमिलो हुँदा तर्न सक्ने हिम्मत छैन, डांडा पाखा चड्न सक्ने हिम्मत छैन, यिनिहरुमा न सास छ न भावना छ न आफन्तमा प्रेम नै छ। उनिहरुको एउटा मज्जाको सीप छ, त्यो सीप हो स्मार्ट मोबाइल चलाउने त्यसलाई छिटो भन्दा छिटो स्क्रोल गर्न सक्छन।
यिनिहरुको न मान छ, न सम्मान छ, न अनुशासन छ। कहिले हिड्ने, कहिले रोकिने, कहिले बोल्ने, कहिले सुन्ने, भनेर यिनिहरुलाई थाहा हुँदैन। यिनिहरुलाई केही थाहा छैन। यसको लागि हामी अभिभावक, शिक्षा प्रणाली र समाज उत्तिकै जिम्मेवार छौ।।
