17/08/2025
SIDAANNLA FILAAYO MADAXWAYNAHA SOMALILAND AYAA MAALMAHA SOO SOCDA MAGAALADA BURCO KUSOO WAJAHAN.
MADAXWAYNE C/RAXMAAN MAXAMED C/LAAHI (CIRRO) MUDDO SAGAAL BILOOD AH OO UU TALADA DALKA HAYEY WAA MARKII KOOWAAD EE UU MAGAALADA BURCO YIMAADO.
Su-aasha aan is waydiiyey waxay tahay, Madaxwayne C/raxmaan (Cirro) muxuu Reer Burco u sidaa?
Safarka Madaxwaynaha ee uu Burco ku imanaayo Annigoo Il Caafimaad qabta ku eegaya, Aqoontayda Gaabanna Adeegsanaya, Qaar ka mid ah Baahiyaha Burco ka Duulaya, aan Dhawr Qodob is yara dul-taago.
Ø Marka h**e Mudane Madaxwayne ku soo dhawow Magaaladaadii Burco ee aad Deegaan-ahaan kasoo jeedo,
Ø Marka Labaad Mudane Madaxwayne, waxaad tahay Madaxwaynihii Afraad ee Degmada Burco kasoo jeeda ee Dalkan Somaliland Madaxwayne ka noqday,
Ø Marka Sadexaad, Mudane Madaxwayne, Caqligii iyo Cuduuddii, iyo Codkii Dadwaynaha Reer Burco kugu doorteen ee ay waxba kala hadhin waa mid aad ogsoontahay oo Caad kaama saarna.
Ø Marka Afraad Mudane Madaxwayne, wixii Safarkaagan ka h**eeyay Burco waxaad iman jirtay, Adigoo Mucaarad ah, oo Musharax Madaxwayne ah, oo Burco Baahiyaheeda kala duwan Xogogaal u ah, oo Reer Burco wax yaabo badan u Balan-qaaday.
Ø Marka Shanaad Mudane Madaxwayne, markii Koowaad waxaad Burco imanaysaa Adigoo Madaxwayne ah oo Muddo Xilleedkaagii Sanad dhaw-dhaw Madaxwaynihii Qaranka Somaliland aad tahay.
Mudane Madaxwayne, Hal Qodob waa iga Xasuusin, , Hal Qodobna waa iga warbixin, Hal Qodobna waa iga Talo-soojeedin.
“XASUUSIN”
1. Mudane Madaxwayne 6-dii Gobol ee Somaliland ka koobnayd, Gobolka Togdheer wuxuu Xuduud la leeyahay 4 Gogol, waxaanay Gobolladaasi kala yihin, M/jeex, Saaxil, Sanaag, iyo Sool.
2. Waa Gobollka Xuduudda ugu dheer la leh Xadka Itoobiya,
3. Waa Gobolka Labaad ee Somaliland ugu wayn,
4. Waa Gobolka labaad ee Dadwaynaha Reer Somaliland ugu badan ay ku noolyihin,
5. Waa Gobolkii Koowaad ee Shirkii Somaliland lagaga Dhawaaqay marti-geliyey.
6. 6-dii Madaxwayne ee Dalka soo Maamulay, waa Gobolka 4 Madaxwayne kasoo jeedaan.
“WAR-BIXIN”
A. 5-tii Madaxwayne ee adiga kaa h**eeyay, waa Gobol Xaqqii iyo Xuquuqdii uu lahaa aan ka helin! Marka laga reebo Waddada Ceerigaabo iyo Burco, iyo Mashaariic yaryar oo aad u kooban.
B. Adeegyadii Dadwaynaha ee Dawladdu Bixin-jirtay waa Gobol aad iyo aad uga Arradan! Sida Caafimaadka, Waxbarashada, Tamarta, Waddooyinka, Dhaammamka, Biyo-xidheennada, ilaha Dhaqaalaha, iyo Adeegyada kale ee Dadwaynaha Muhiimka u ah.
C. Waa Gobol Xaqqiisii iyo Xuquuqdiisii inuu si Degdeg ah u helo baahan
“TALO SOO JEEDIN”
1. Mudane Madaxwayne, Madaxwaynayaashii adiga kaa h**eeyey, markay Degmada Burco Booqasho ku yimaadaan, Dadwaynihii Reer Burco ee Madaxwaynahooda doonaayey inay arkaan, ee doonaayey inay war-bixin siiyaan, ee doonaayey inay Madaxwaynahooda wareeystaan, waxaa ka Mashquulin jiray, oo Meel ay Madaxwaynaha u maraan ka waayi-jireen, intii Madaxwaynaha Hargaysa kasoo Raacday ee Waftigiisa ka mid ahayd!
Dadwaynaha Reer Burco si aanay taasi ugu dhicin, Mudane Madaxwayne Adiga iyo Reer Burco yaan Cidi idiin kala Turjumin! Yaan Cidi idin kala Mashquulin! Muddada yar ee aad Burco Booqashada ku joogto Dadwaynaha Reer Burco Jaaniskooda siisaa.
2. Mudane Madaxwayne, Dhismaha Dawladnimo ee Somaliland leedahay waa Sadex Madax, A. FULIN, B. SHARCI DEJIN, C. GARSOOR.
Fulinta waxaa ugu Sareeya Sadex Xafiis oo kala ah A. Xafiiska Madaxwaynaha, B. Xafiiska Madaxwayne ku xigeenka, C. Xafiiska Arrimaha Gudaha.
Sharci dejinta waxaa ugu sareeya laba Xafiis oo kala ah,Guurtida iyo Wakiilada. Garsoorka waxaa ugu Sareeya Maxk**adda Sare. Total waa 6 Xafiis.
Ciidamada Qaranka waxaa ugu sareeye 4 Xafiis oo kala ah, Xarunta Guud ee Booliska, Xarunta Guud ee Meleteriga, Xarunta Guud ee Asluubta, Xarunta Guud ee Sirdoonka.
4+6=10 Xafiis. Xafiisyada Wasaraadaha A-da ah sida, W/Maaliyadda, W/Caafimaadka, W/Waxbarashada, W/Gaashaandhigga, W/Macdanta W/H/Guud. Oo noqonaya 6 Xafiis. 6+10=16 Xafiis.
Mudane Madaxwayne 16-ka Xafiis Dhammaantood in Hargaysa laga dhigo ma Caddaalad baa? Mudane Madaxwayne waxaan Tallo kusoo jeedinayaa inaad 6 Xafiis Burco usoo Rarto.
3. Mudane Madaxwayne waxaa Muhiim ah Gobol kasta iyo Degmo kasta wax soo saarkeeda iyo Afaca Eebbe siiyey in looga danbeeyo, Degmada Burco waxaa ku taala Seyladda Xoolaha ee Somaliland ugu wayn, Xoolihii Degmada Burco Xaq u lahayd in lagu Cashuuro,
in loo diido oo Degmo kale lagu Cashuuro ma Caddaaladbaa?
Badeecadda Degedda Berbera kasoo Degtay, maxaa Burco ama Ceerigaano loogu Cashuuriwaayey?
Mudane Madaxwayne Badeecad kasta halkii ay Dalka kasoo gashay in lagu Cashuuro ayey Caddaaladdu tahay, sida Gaadhiga Degedda Berbera kasoo Degay loogu Cashuuro, Xoolaha Gobolka Togdheer soo galay waa in Degmada Burco lagu Cashuuraa,
Mudane Madaxwayne Xeerkan Cashuuraha Berriga ee Cid Gaar ah lagu Naasnuujinaayo waa in Shirci dejintu Wax ka Bedel ku sameeysaa.
4. Mudane Madaxwayne Gobolka Togdheer Waddooyinka Muhiimka ah ee Dalka oo dhan Munaafacaadka u leh, Sida Waddada Burco, Oodwayne ilaa Hargaysa, Waddada Burco iyo Waraabeeye, Waddada Qoryaale iyo Ballidhiig, Waddada Wadaamo’go iyo Qurulugud ilaa Buhoodle, Mudane Madaxwayne Waddooyinkaas Kor ku xusan waa inaad Muhiimad Gaar ah siisaa oo Mashaariicda ugu Horeeysa ee Xukumaddaadu Fulinayso aad ka dhigtaa.
5. Mudane Madaxwayne Adeegyadii Dadwaynaha ee Dawladdu Bixin-jirtay Sida Caafimaadka, Waxbarashada, Tamarta, Waddooyinka, Dhaammamka, Biyo-xidheennada, ilaha Dhaqaalaha, iyo Adeegyada kale ee Dadwaynaha Muhiimka u ah, sidii aad Kor ugu qaadi-lahayd waa inaad Xoogga saartaa, oo Gobolkan Adeeeggiisa Bulsho Kor usoo qaaddaa.
FRD: Xildhibaan Aadan Xuseen Maxamed (A.Dirir)