14/09/2022
Sonkorowga type 2 diabtes
Waa laga bogsan kara waliba qofku cuntada ayuu isku daawaynaya
Marka h**e sonkorowqga type2 waxaa soboba cuntooyinka aynu soomali ahaan cuno oo u dhaw cuntooyinka americanku cunan iyago ah umadaha ugu badan ee la il daran xanuunka macaanka wana cuntooyinka dufanku ku badanyahy somaliduna ay aafka u isticmaasho taaso sobobaysa cayil fara badan,baaruurta faraha badan oo ku kaydsamaysa unugyada kana joojinaysa unugyada in dheecanka insulinta oo ah furaha glucoseta (energy) galaysa unugyada, islamarka keenaysa insulin resistant(unugyada oo diida dheecanka insuline) waayo qofka macaan type 2 la nool ganaciisu wu shaqaynaya dhecAnka insulintana waa so daynaya kaliya unugyada barurta ku jirta aya qufushay oo celinaysa.
Hadaba si qofka macaanka type2 leh uga bogsado wuxu u baahanyahy marka h**e in u iska daweeyo xaalada (insuline resistant)ama unugyadu diidayan insulineta inay isticmaalan.
1.in uu marka h**e iska yareeyo dhamaanba cuntooyinka dufanka leh oo keenaya in baruurto unugyadiisa ku kaydsanto kuna badalo cuntoyinka dhulka kaso baxa sida(firilayda,khudaarta noocyadeeda kala duwan ,fruitska )
2.in uu soomo si aw u rido baruurta ama cayilka bisha ramadaan oo waa waajib ah iyo in maalmaha sunaha aw raaciyo si ay uga caawiso in misanku uga dhaco faaido badan ayuna u leyahy soonku waan ka hadli doona kalana tashto dhakhtarkiisa.
3. In aw jimicsi sameeyo maalin 30min socod ,baaskiil hadu kaxayn karo orad yar oo guclayn ah iyo jimicsiyada fudud.
Daawooyinkisana aw qaato ilaa aw hadafkiisa ka gaadhyo oo la hubo hadii aw inta aan so sheegay aw sameyo aw si dhamaystiran uga maarmayo daawoyin in u isticmaalo.
Mar walbana dhakhtarka hala tashto sida aw daawoyinka u qaadanayo waayo marba marka kasii danbaysa wu yarayn doona ilaa aw ka joojiyo.