17/02/2024
1. Vi chất dinh dưỡng là gì? Vì sao vi chất dinh dưỡng lại quan trọng?
Vi chất dinh dưỡng là một trong những nhóm chất dinh dưỡng chính mà cơ thể cần. Mặc dù mỗi vi chất dinh dưỡng mà cơ thể cần chỉ chiếm một lượng nhỏ nhưng nếu thiếu hụt sẽ dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng cho cơ thể, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Vi chất dinh dưỡng bao gồm nhóm vitamin (A, B, C, D, E,...) và khoáng chất (Canxi, Phốt pho, Sắt, Kẽm, Iốt,…). Trong đó, chức năng chính của vitamin là tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất, tăng cường hệ miễn dịch, đông máu và điều hòa hoạt động của tim. Khoáng chất sẽ đóng vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng, sức khỏe của răng xương, cân bằng chất lỏng cũng như hỗ trợ chức năng của hệ thần kinh.
2. Thực phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng cho trẻ
Bổ sung hàm lượng vi chất dinh dưỡng nhanh nhất là thông qua nguồn thực phẩm trong khẩu phần ăn hằng ngày có chứa đầy đủ vitamin và khoáng chất. Các nhà dinh dưỡng đã khuyến cáo bữa ăn cần đa dạng, đầy đủ 4 nhóm thực phẩm: nhóm chất bột đường, nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm vitamin và khoáng chất.
2.1. Thực phẩm chứa vitamin A
Vitamin A rất cần cho sự phát triển thị giác của bé. Không những thế, vitamin này còn góp phần tăng sức đề kháng để cơ thể chống chọi lại các bệnh lý nhiễm trùng. Việc thiếu vitamin A sẽ làm tăng nguy cơ quáng gà, khô mắt, loét giác mạc gây mù lòa, tiêu chảy ở bé, nhiễm trùng da,...
Nguồn thực phẩm giàu vitamin A: thịt, gan, cá, trứng gà, sữa; các loại quả có màu cam, đỏ (dưa hấu, cà rốt, cà chua, đu đủ), các loại rau màu xanh thẫm (rau muống, rau dền, mồng tơi, rau ngót).
2.2. Thực phẩm chứa vitamin B
Vitamin B rất quan trọng trong việc chuyển hóa năng lượng, tạo máu, đảm bảo hệ thần kinh ổn định. Hơn thế nữa, thực phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng này còn giúp cho bé tránh nguy cơ bị phù cơ thể, rối loạn tiêu hóa, sa sút tinh thần,...
Nguồn thực phẩm giàu vitamin B: Các loại hạt họ đậu; vitamin B2 có nhiều trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, sữa, các loại rau; vitamin B6 có trong ngũ cốc; vitamin B9 có nhiều trong các loại rau xanh, nấm, củ quả; vitamin B12 chủ yếu trong thịt và sản phẩm làm từ sữa.
2.3. Thực phẩm chứa vitamin D
Để giúp cơ thể hấp thụ được canxi và tăng hệ miễn dịch cho bé thì vitamin D là nhân tố bố mẹ không nên bỏ qua. Trong đó, vai trò nổi bật nhất của vi chất này là ngăn ngừa tình trạng còi xương ở trẻ nhỏ hiệu quả.
Nguồn thực phẩm giàu vitamin D: dầu cá, bột ngũ cốc, sữa.
2.4. Thực phẩm chứa canxi
Cùng với vitamin D, Canxi cũng rất quan trọng đối với quá trình hình thành, phát triển xương và răng. Vì thế bố mẹ cần đặc biệt chú ý bổ sung vi chất này cho bé trong những năm đầu đời.
Nguồn thực phẩm giàu Canxi: tôm, cua, sữa và các chế phẩm từ sữa…
2.5. Thực phẩm chứa kẽm
Nếu bé bị biếng ăn hoặc thường xuyên bị nhiễm trùng thì rất có thể bé đã bị thiếu kẽm. Kẽm là vi chất vô cùng quan trọng. Không chỉ có tác dụng tăng hấp thu, tăng tổng hợp chất đạm, tăng cảm giác ngon miệng, kẽm còn tăng cường hệ thống miễn dịch và giúp trẻ tăng trưởng chiều cao.
Nguồn thực phẩm giàu Kẽm: thủy hải sản (hàu, ngao, tôm, cua), gan động vật, thực phẩm họ đậu.
2.6. Thực phẩm chứa sắt
Thiếu sắt khiến bé có nguy cơ đối mặt với hàng loạt vấn đề như sa sút trí tuệ, giảm đề kháng, dễ nhiễm trùng,... và thậm chí là thiếu máu. Nguyên nhân là do sắt tham gia vào quá trình tạo máu cho cơ thể. Vì thế bố mẹ đừng quên tăng cường thực phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng này cho bé nhé.
Nguồn thực phẩm giàu sắt: Đậu cô ve, đậu nành, các loại rau và bột ngũ cốc, thịt bò, trứng, ngao, sò, ốc, hến…
Các chuyên gia khuyến khích trẻ nhỏ cần được bú mẹ trong 6 tháng đầu, vì sữa mẹ là nguồn thực phẩm tự nhiên có đủ vi chất dinh dưỡng cho trẻ. Tuy nhiên, do nhu cầu dinh dưỡng của trẻ mỗi giai đoạn sẽ tăng cao nên sữa mẹ có thể không đủ đáp ứng nhu cầu. Do đó, mẹ cần bổ sung bằng các loại sữa ngoài có công thức tăng cường dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ.
2.7. Nhóm thực phẩm giàu vitamin C
Bố mẹ có biết vitamin C là thành phần không thể thiếu trong quá trình hình thành collagen, da, xương, sụn,... Bên cạnh đó, vitamin C cũng giúp các chức năng của hệ thần kinh và hệ miễn dịch hoạt động bình thường và giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Do đó việc thiếu hụt vitamin này có thể dẫn đến đau khớp, sưng nướu hoặc chảy máu răng, nồng độ ascorbate thấp trong huyết tương, trong máu, trong tế bào bạch cầu.
Bé cần bổ sung 30mg vitamin C mỗi ngày. Vitamin C có trong những trái cây họ cam, đu đủ, kiwi, bông cải xanh và xoài.
2.8. Nhóm thực phẩm giàu I-ốt
Để bé có thể phát triển nhận thức toàn diện, khả năng chuyển hóa năng lượng và tổng hợp hormone diễn ra bình thường thì I-ốt rất quan trọng. Các thực phẩm giàu I-ốt có thể kể đến như rong biển, cá tuyết, cá ngừ, sữa chua, ức gà tây, trứng và khoai tây nướng.
3. Những lưu ý khi bổ sung dinh dưỡng cho trẻ trong quá trình tập ăn
Bên cạnh đầy đủ dinh dưỡng, khi chế biến các bữa ăn cho bé, bố mẹ cần lưu ý một số điều sau:
• Các món ăn cần chế biến từ mềm đến cứng, từ ít đến nhiều để trẻ quen dần.
• Bố mẹ nên luân phiên thay đổi các loại thực phẩm trong cùng một nhóm hoặc cách chế biến để tạo cảm giác ngon miệng cho bé.
• Hạn chế cho trẻ ǎn đồ ngọt (đường, bánh kẹo) vì những thực phẩm này dễ khiến bé no trước bữa ăn cũng như có nguy cơ làm hư răng bé.
• Cần cho trẻ uống đủ nước: 100ml/kg/ngày để giúp trẻ dễ tiêu hóa, hấp thu tốt các loại dinh dưỡng và thải trừ các chất độc hại của quá trình chuyển hóa ra khỏi cơ thể.
Qua những thông tin trên đây chắc hẳn đã giải đáp được câu hỏi vi chất dinh dưỡng là gì cũng như gợi ý cho mẹ những thực phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng cần thiết cho trẻ. Bên cạnh đó mẹ cũng nên kết hợp với các loại sữa có công thức tăng cường hàm lượng dinh dưỡng thiết yếu để giúp cơ thể trẻ khỏe mạnh, phát triển cân bằng hơn.
