25/03/2025
1. Một đoạn chia sẻ của giáo sư Đại học Bắc Kinh:
Bạn có nhận ra không, những người thích sống cô độc, thật ra phần lớn đều là người có phẩm hạnh rất tốt.
Những người này chẳng bao giờ tụ tập thành nhóm, cũng không thích bàn tán thị phi, chỉ thích ở một mình, làm tốt những việc mà mình cần làm, tận hưởng thế giới tinh thần trong trẻo và vòng tròn cuộc sống sạch sẽ của riêng mình.
Có chút thời gian rảnh thì ở nhà, tự tay nấu cho mình một bữa cơm, bật một bản nhạc yêu thích, xem lại một bộ phim đã lâu chưa xem, đọc sách, chăm hoa, luyện viết, rồi bình thản ngủ một giấc ngon, thản nhiên quan sát thế giới này. Những người như vậy, rất đáng để mình gắn bó, kết thân!
2. Người cha dượng sống cùng mẹ tôi suốt 15 năm, sau khi mẹ tôi qua đời không lâu thì biến mất. Người thân, bạn bè trong nhà đều nhắc tôi mau chóng về nhà kiểm tra, sợ rằng ông ấy lấy đi đồ quý giá. Nhưng tôi hiểu rõ mẹ tôi vốn chẳng có món đồ nào đáng giá cả.
Cha dượng tôi quê ở một ngôi làng hẻo lánh thuộc huyện Phi Tây, tỉnh An Huy, gia cảnh nghèo khó. Năm ông ba mươi ba tuổi, vợ mất, không có con cái, người làng lời ra tiếng vào khiến ông càng thêm áp lực. Sau đó, ông đến Sơn Đông làm thuê, qua người quen giới thiệu biết đến mẹ tôi, rồi về sống cùng gia đình chúng tôi.
Mẹ tôi là người có tư tưởng truyền thống, còn tôi tuy ăn nói thẳng thắn nhưng trong lòng rất thiện lương. Hai người họ thường xuyên cãi vã, từ khi cha dượng về, họ dọn về quê sinh sống. Vì từng bị làng xóm dị nghị, cha dượng luôn có tâm lý đề phòng người khác, lúc nào cũng nghĩ người ta đang bàn tán mình. Chúng tôi ít khi nói chuyện, nhưng ông rất siêng năng, trong ngoài nhà cửa lúc nào cũng gọn gàng sạch sẽ, chăm sóc mẹ tôi rất chu đáo. Cuộc sống cứ thế bình yên trôi qua suốt mười ba năm, cho đến khi mẹ tôi qua đời.
Một hôm, tôi về nhà thăm và mang đồ ăn cho cha dượng, tiện thể xem tình hình của ông. Đẩy cửa vào, trong nhà vắng lặng, nhưng được dọn dẹp rất ngăn nắp. Thế nhưng tôi không tìm thấy bóng dáng cha dượng đâu cả, đi khắp nơi tìm cũng không có kết quả. Tôi vội vàng lái xe đi tìm, cuối cùng cách nhà khoảng ba mươi dặm, tôi thấy ông ngồi bên vệ đường, lặng lẽ hút thuốc, nét mặt già nua, hốc hác. Tôi bỗng thấy mắt mình cay cay, bước nhanh tới đỡ ông lên xe, ông lại nói rằng giữa tôi và ông không có máu mủ ruột rà, không muốn trở thành gánh nặng cho tôi.
Tôi vừa khóc vừa nói với ông: “Chỉ cần mấy năm nay cha chăm sóc mẹ con như vậy, chỉ cần con gọi một tiếng cha, thì con sẽ đưa cha về nhà!” Nghe xong, cha dượng bật khóc như một đứa trẻ, những tủi hờn bao năm cũng theo đó mà vỡ òa.
Sau này, tôi đón ông về thành phố sống cùng tôi, tận tâm chăm sóc ông. Hàng xóm cười tôi ngốc, nhưng tôi chỉ im lặng mỉm cười. Bởi vì nhờ có ông, những năm tháng cuối đời của mẹ tôi mới được hạnh phúc, đặc biệt là những ngày cuối cùng của cuộc đời bà, nhờ có ông chăm lo mà mẹ tôi không phải chịu đau đớn. Chúng ta nên trao gửi hạnh phúc ấy đi xa hơn nữa, mong rằng tất cả cha mẹ trên đời đều có thể sống khỏe mạnh và an yên lúc tuổi già.
3. Một buổi trưa hè, dưới tán cây bên vệ đường, có một ông lão gánh hàng rong bán ngô. Bắp ngô được bóc sạch sẽ, còn cẩn thận dùng dao gọt bỏ phần cuống rồi mới cân cho khách.
— Người vẫn giữ được lòng thiện lương dù phải vật lộn mưu sinh, xin cảm ơn ông.
4. Chỉ có một điều thế này: người bình thường sau khi bị tổn thương sẽ cần trút nỗi đau ấy lên người khác mới cảm thấy dễ chịu hơn. Ví dụ, bị sếp mắng thì chắc chắn sẽ tìm một người yếu thế hơn để quát tháo cho hả giận.
Nhưng người lương thiện từ trong cốt tủy, khi bị tổn thương, họ sẽ khắc sâu nỗi đau ấy vào lòng, và tuyệt đối không làm điều tương tự khiến người khác phải chịu khổ.
Ví như khi bị mắng, họ sẽ nghĩ: “Điều này thật làm tổn thương người khác, mình nhất định không được đối xử với ai như vậy.”
Người bình thường rồi cũng sẽ trở thành kiểu người mà mình từng căm ghét, còn người lương thiện từ gốc rễ thì tuyệt đối không như thế.
5. Có một số người, thật ra họ không hẳn là lương thiện hay dễ tính, mà là đầu óc họ đủ sáng suốt và có trí tuệ.
Người có trí tuệ cao như vậy sẽ không dễ dàng sinh ra quá nhiều oán giận hay cảm xúc tiêu cực.
Họ có thể nhìn thấy phần mờ tối của bản chất con người, cũng có thể chấp nhận đủ loại khác biệt.
Người khác công kích họ, họ hiểu đó là do đối phương bất an trong lòng; người khác nổi giận, họ biết đó là vì đối phương bị tổn thương sâu sắc.
Loại thiện lương ở cảnh giới này, khi thấy một người đáng thương, họ không vội rơi nước mắt, cũng không lập tức đau buồn cùng người đó.
Mà họ sẽ nhìn thấu nguyên nhân vì sao người đó trở nên như vậy, đầu đuôi câu chuyện là gì, nỗi khổ đó thuộc về tầng cấp nào.
Họ có thể logic hóa toàn bộ những nguyên nhân dẫn đến hoàn cảnh đáng thương đó, sau đó thấu hiểu hoàn toàn cảm xúc và trạng thái của đối phương.
Đây mới là kiểu thiện lương ở đẳng cấp cao hơn.
Một người càng ngày càng bình hòa, bao dung, tính khí càng ngày càng ôn hòa, thực ra là vì trí tuệ họ đã cao hơn.
Ngu xuẩn chính là căn nguyên của xấu xa. Có người tính cách tồi tệ, có thể là vì họ ngu ngốc.
Còn người có tính cách tốt, lương thiện, phần lớn là vì họ đã bước vào cảnh giới mới, nhìn thấy được tầng sâu hơn của cuộc sống, chẳng còn thiết tha cãi cọ chuyện nhỏ nhặt nữa.
6. Nhiều người được trời chọn, luôn được quý nhân phù hộ.
Đặc biệt là những người trông trẻ hơn tuổi, làm việc thiện mà không khoe khoang, đều là người được số mệnh lựa chọn. Những người này luôn có phúc đức che chở.
Phúc khí ấy giống như vệ sĩ, vào lúc nguy cấp sẽ giúp họ hóa hung thành cát.
Chỉ cần ai đó ức hiếp hoặc làm tổn thương họ, những điều xấu đó sẽ quay ngược trở lại với người gây hại.
Người thuộc dạng này thường ít đào hoa, thời gian độc thân kéo dài, vì những mối quan hệ xấu và người không chân thành đều không dám đến gần họ.
Chỉ những mối duyên lành, những người thật lòng mới có thể tìm thấy họ và tiếp cận họ.
Cho nên dù họ đơn độc lâu, không có tình cảm, đó cũng là một sự bảo vệ.
Để họ tránh bị tổn thương bởi những kẻ tồi tệ, bởi khí chất quý phái tỏa ra từ họ khiến kẻ không chân thành không dám tiếp cận.
Trừ khi chính họ đồng ý, nếu không, chẳng ai có thể dễ dàng điều khiển họ.
Những “thiên tuyển chi nhân” như vậy không phải là không có sức hấp dẫn, cũng không phải không ai theo đuổi, mà là trời cao đã khởi động chế độ bảo vệ cho họ.
Để những người không tốt không thể xâm nhập vào cuộc sống của họ.
8. Tôi chăm sóc mẹ chồng liệt giường suốt 5 năm. Sau khi bà mất, toàn bộ tài sản bà để lại cho anh hai của chồng, còn tôi chỉ được cho một chiếc áo bông cũ.
Anh chồng làm việc ở thành phố, có công việc ổn định.
Nhà tôi thì ở quê.
Khi mẹ chồng mới bị liệt, hai nhà chúng tôi từng bàn bạc thống nhất, sẽ thay phiên nhau chăm bà, mỗi nhà một tháng. Như vậy ai cũng đỡ vất vả hơn, mẹ chồng cũng cảm thấy dễ chịu.
Vài tháng đầu, anh cả vẫn làm đúng thỏa thuận, nhưng sau đó thì không thèm đến đón bà nữa, lấy lý do hai vợ chồng bận đi làm, không ai trông nom được.
Cuối cùng, anh ta đồng ý mỗi tháng đưa tôi 2 nghìn tệ, coi như công tôi chăm bà thay anh ta. Một năm luân phiên 6 tháng, đến lượt bên anh ta thì chỉ cần đưa tiền cho tôi là xong.
Lúc đó, tôi nghĩ như vậy cũng coi như là ổn, nên đồng ý, toàn tâm toàn ý chăm mẹ chồng.
Nhưng rồi, anh ta cũng chỉ đưa đúng một lần đầu tiên, sau đó thì viện đủ mọi lý do để khất lần. Cuối cùng thì chẳng thấy đâu.
Tệ hơn nữa, hồi đầu mỗi năm anh ta cũng về thăm vài ba lần, sau này thì chỉ khi nào mẹ chồng cương quyết đòi, mới chịu ló mặt về nhà.
Nhìn bộ dạng đó của anh ta, tôi cũng chẳng buồn nói gì thêm. Tôi đã quen với việc chăm sóc mẹ rồi, còn anh ta thế nào thì tùy, tôi mặc kệ.
Không còn bận lòng nữa, tôi càng cảm thấy nhẹ nhõm hơn, chuyên tâm chăm sóc bà cho đến khi bà mất.
Ít ra thì suốt những năm ấy, bà không bị lở loét, ra đi sạch sẽ thanh thản.
Lo liệu xong hậu sự cho bà, anh cả bảo:
“Mẹ đi rồi, ngôi nhà này là để lại cho tôi. Hôm tang lễ, tôi là người đập bát tiễn mẹ, nên căn nhà này đương nhiên là của tôi. Hai người sớm dọn đi đi. Với lại, mấy năm nay cho hai người ở đây, tôi chẳng tính tiền thuê nhà là tốt rồi.”
Tôi nghe mà không thể chịu nổi, đáp lại:
“Bao năm qua đều là tôi chăm sóc mẹ. Anh nói trả tiền công mà cũng chẳng trả. Cuối cùng tất cả lại là của anh, anh thấy thế là công bằng sao?”
Anh ta không thèm nhìn tôi lấy một cái, chỉ quay sang nói với chồng tôi:
“Quê mình vẫn vậy, con cả đập bát thì nhà là của con cả, ai cũng biết.”
Tôi cạn lời, quay người bỏ đi, mắt không thấy tim khỏi bực.
Nhìn đống quần áo cũ kỹ mẹ chồng để lại, tôi thấy tủi thân mà nước mắt không ngừng rơi.
Nhưng rồi cũng phải nhặt lên sắp xếp, định hôm nào đốt cho bà.
Đến khi cầm cái áo bông cũ kỹ mà bà không mặc lâu rồi, tôi thấy bên trong có gì đó cứng cứng. Tôi vội vàng gỡ ra xem thì phát hiện một túi nilon, bên trong là mảnh vải gói lấy một đôi vòng ngọc và một tờ giấy viết tay.
Giấy viết:
“Gửi con dâu thứ. Mẹ biết con hiếu thảo. Cái nhà này chắc chắn thằng hai sẽ không để lại cho con đâu. Đôi vòng này là bà nội để lại cho mẹ, mẹ giờ để lại cho con. Đừng nói ai biết, cứ giữ lấy. Mẹ từng nhờ người xem rồi, nó còn đáng giá hơn cái nhà.
Mấy năm nay nhờ có con mà mẹ mới sống yên ổn như thế. Con là con dâu tốt. Đây là những lời mẹ nhờ thằng con trai con viết, chỉ hai mẹ con con biết chuyện này thôi. Hai đứa nhớ sống thật tốt.”
Cầm đôi vòng ngọc bà để lại, lòng tôi bỗng chốc ấm áp lạ thường.
Thì ra trong lòng mẹ vẫn luôn có tôi, những năm tháng tôi tận tâm chăm sóc bà, không hề uổng phí.
Chúng ta cứ sống tử tế, rồi sẽ nhận lại được quả ngọt vào lúc không ngờ nhất.
