18/05/2025
Mê chị này😘
SỐT SIÊU VI PHÁT BAN & CÁCH GIẢI QUYẾT
Đây là bài viết dựa trên kinh nghiệm cá nhân của mình nuôi 4 con nhỏ trong hành trình 12 năm, kết hợp các thông tin chính thống từ Tây Y và lẫn kiến thức dân gian
A. NGUYÊN NHÂN
Đầu tiên, hãy cần biết rằng, sốt vi rút là KHÔNG DÙNG KHÁNG SINH, cơ thể tự kháng với nó. Nên không có chuyện dùng kháng sinh gì hết. Sốt siêu vi có rất nhiều loại, Vy sẽ không nói tên các loại ra làm bài viết trở nên khó tiếp thu, Vy sẽ nói đơn giản nhất đó là :
+ Loại siêu vi gây đường ruột vấn đề : Nôn ói liên tục, lâu lâu có chảy mũi, bỏ ăn, đầy hơi, có thể tiêu chảy có thể không, có thể đầy hơi làm ho tằng hắn không đờm
+ Loại tai mũi họng : Sổ mũi ngạt mũi, ho, có thể nôn ói nhẹ
Thật ra sốt siêu vi nói dễ hiểu là sốt do vi rút gây ra, nó cũng có thể là sởi, cúm, tay chân miệng, thuỷ đậu, quai bị, v...v trong đó PHỔ BIẾN NHẤT là sốt phát ban do vi rút HHV-6, HHV-7, sốt cao 3 ngày rồi phát ban khi hết sốt.
Nguyên nhân có thể lây từ người lớn qua giọt bắn, ho nói chuyện, hoặc môi trường dễ lây nhiễm, lỡ bóc ăn vật có vi rút do người bệnh chạm phải v..v. Như vừa rồi Emma đã dính sốt phát ban. Vy nuôi 3 đứa thì có 2 đứa sốt phát ban còn Beton thì chưa từng dính.
CÁCH BÉ DƯỚI 3 TUỔI SẼ CÓ NGUY CƠ SỐT PHÁT BAN ÍT NHẤT 1 LẦN TRONG GIAI ĐOẠN NÀY. Vì vậy hãy bình tĩnh
B. DIỄN BIẾN
Lý do các Mẹ sợ là vì các dạng sốt siêu vi ( bao gồm cả sốt phát ban ) là biểu hiện sốt rất cao ! Toàn 39-40 độ. Thường khá hoảng khi hạ xong thì lại sốt cao hơn khi chỉ mới cách có 1-2 tiếng. Vì Vy cũng đã có bài tóm tắt cách hạ sốt rồi, nhưng Vy sẽ chia sẻ lại trong trường hợp sốt siêu vi vì thường sốt rất là cao.
⚡️ CÁCH HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MIỄN DỊCH VỚI VI RÚT : Vi rút khi vào cơ thể sẽ đi từ đầu rồi xuống tới ngực rồi xuống tới dạ dày và sau cùng thải ra phân. Đó là 1 quá trình mà vi rút xâm nhập mà cũng đồng thời là do hệ miễn dịch của cơ thể con cố gắng đẩy lũ giặc ra khỏi cơ thể ! Cho nên thường các Mẹ sẽ thấy thế này
1. Ngày đầu + 2, con sốt nhẹ hoặc sốt cao hẳn tuỳ phản ứng miễn dịch từng bé. Đầu con rất nóng, cổ rất nóng nhưng tay chân lại lạnh, lúc này con có dấu hiệu rét run, nghĩa là thấy sốt cao nhưng lại lạnh bên trong. Khi mới bắt đầu sốt, não ( trung tâm điều nhiệt ) nhận lệnh tăng nhiệt độ cơ thể để chống lại vi khuẩn/virus. Trong giai đoạn này mạch máu ngoại biên ở tay chân co lại, hạn chế tản nhiệt → tay chân lạnh, còn nhiệt độ trung tâm ( trán, nách, bụng ) bắt đầu tăng → nóng.
Sau một thời gian, khi nhiệt độ cơ thể đã ổn định cao hơn, mạch máu ngoại biên có thể giãn ra, toàn thân sẽ ấm nóng đều.
⚡️ XỬ LÝ : Lau mát + Uống bù điện giải ( khi trên 3m ) -> Hãy nhớ rằng luôn ưu tiên việc này nhất có thể. Lau mát nghĩa là khăn ấm vắt khô và lau những phần toả nhiệt cho con. Cho con uống sữa ấm, nước ấm, nước mía và dừa để lấy điện giải tự nhiên ( nấu lên để ấm ) lưu ý là bé dưới 1y không được uống nước mía ( gây áp tải lên thận vì nhiều đường trẻ chưa xử lý được )
Đối với bé uống hạ sốt thành phần acetaminophen xong 1-2h sau lại sốt trong khi 4h cách nhau mới được uống tiếp, thì Mẹ tích cực lau mát, nhưng nếu cao quá 38.7 độ thì hãy nên cân nhắc sử dụng ibuprofen ( không áp dụng cho trẻ sốt xuất huyết ) sau đó cử kế tiếp sốt thì trở về acetaminophen nếu sốt nhẹ, còn nặng thì phải tiếp ibuprofen luôn. Kinh nghiệm riêng của Vy ( riêng Vy thôi nhé ) thì Vy cho con đú.t hâ.u môn nếu thấy con sốt quá cao vì thời gian hạ sốt kéo dài được, đỡ phải dùng ibuprofen. Vì theo lý thuyết, đú.t là hại gan hơn uống, nhưng Vy đã thấy rằng lúc Vy áp dụng cho Leon, vì Vy chừn chừ không dùng đút mà cứ phải uống lạm dụng ibuprofen + acetaminophen nó còn phiền và hại hơn gấp nhiều lần, vì sau đó nó sẽ lờn ! Và Vy vẫn kết hợp đánh gừng, ngâm chân nước ấm pha muối Himalaya cho con.
Bác sĩ nào cũng nói rằng, sốt là cơ chế để cơ thể có cơ hội đánh bật đối thủ, việc hạ sốt sẽ làm cản trở quá trình này. Nhưng trên thực tế Vy nuôi con, Vy chẳng dám chờ dù rất là muốn, Vy cũng lau mát + uống bù điện giải nhưng nếu thấy không ổn là phải cho hạ luôn bằng thuốc.
2. Ngày 3 bắt đầu nóng ran người xuống cả tay chân, lúc này Mẹ sẽ thấy con đi phân nước, ngày té le 2-4 lần, đó là dấu hiệu cho thấy Vi Rút đã đi xuống tới đường ruột rồi đó ! ( là sắp hết rồi nên mừng ) Hôm trước Emma nhà mình dính sốt siêu vi ói liên tục, lúc này sẽ thấy mắt con hỡm vào vì thiếu nước, Vy cho Emma đi truyền nước chứ không ở nhà chờ nữa vì việc mất nước nó nguy hiểm hơn là sốt. Vy không sợ sốt, chỉ sợ mất nước. Sau khi truyền về thì Vy cho con dùng kidsten tăng số giọt + kẽm alivita, tối đó con hạ sốt dần và qua tới ngày thứ 4 là sốt nhẹ, không đi phân nước luôn nữa.
3. Đến ngày 4,5 bệnh đã lui. Lúc này bé chỉ sốt nhẹ và bắt đầu nổi ban lên khắp người, bắt đầu từ đỉnh đầu xuống tới lưng rồi chân là hết. Các Mẹ vẫn tắm con bình thường ! Kiêng gió trời là được ! Mặc đồ thoáng mát cho con để ban ra là khoẻ. Không nên cho con ăn trứng gà khi nổi ban.
*** LƯU Ý PHÂN BIỆT SỞI VS SỐT PHÁT BAN - cả 2 bệnh này đều là sốt siêu vi nên mọi người sẽ hay nhầm. Đối với sốt sởi, ngay ngày đầu sốt lên là thấy đốt đỏ lấm tấm, cả trong miệng. Còn với sốt phát ban thì từ ngày thứ 3 thứ 4 sau sốt mới thấy nổi lên.
*** CO GIẬT : Để con nghiêng sang trái, rồi cho con co giật đừng bế con lên, sau đó lau mát ngay và đưa đi viện.
C. VI CHẤT
Khi con bị sốt siêu vi - khác với sốt do vi khuẩn - ngay khi biết con mình sốt siêu vi là Vy ngừng luôn các loại kháng thể IgA IgF ( ví dụ sữa non ) ở ngày 1-2 và 3. Vì sao ! Vì sốt siêu vi là cơ thể kích hoạt hệ miễn dịch tối đa ( sốt chính là sự thể hiện bé có kháng thể mạnh, do đó đi ti3m mà không sốt thì cũng lo ) mà kháng thể mạnh quá thì con sẽ càng sốt cao và dễ co giật ! Nghĩa là nó vừa tốt cho con nhưng mà lại vì quá nóng nên sẽ lại hại con, nên Vy sẽ không cho dùng. Còn sốt nhẹ hoặc sốt vi khuẩn ( phải dùng ksinh ) thì Vy sẽ cho con dùng lactoferrin/IgA IgF bình thường.
Vậy sốt vi rút tại sao Vy dùng KẼM ?
Có lẽ ít Mẹ biết, khi cơ thể nóng sốt do vi rút vi khuẩn tấn công, lúc này cơ thể sẽ rút sạch sắt và kẽm ra khỏi máu để giúp cơ thể chống lại giặc ngoại xâm, trong đó kẽm chính là tác nhân có thể ức chế hoạt động của một số enzyme vi rút, khiến chúng không thể nào sao chép và nhân bản số lượng lên nữa, nói 1 cách cường điệu thì là kẽm "xé toạch" thân thể vi rút. Ngoài ra kẽm cũng giúp hệ miễn dịch được ra quân tế bào T mạnh mẽ, nhanh chóng và ồ ạt hơn. Do đó đây chính là lý do Mẹ thấy con sốt bệnh sẽ nhạt miệng kém ăn, vì cơ thể tiêu hao quá nhiều SẮT & KẼM DỰ TRỮ trong cơ thể. Do đó một người Mẹ thông thái nên hiểu cơ chế kỳ diệu của cơ thể thế này, để set 1 thực đơn ăn uống cho con bồi đủ lại sắt và kẽm để con không thiếu hụt nữa.
Ví dụ bé 1 tuổi 9kg nếu set giàu kẽm trong vòng 1 tuần để bồi bổ lại kẽm ( đối với Mẹ không muốn cho con dùng tpcn ) thì có thể nấu các món sau :
+ Cháo thịt bò rau ngót khoảng 1,1mg kẽm
+ Cơm nát hoặc cháo đặc + thịt gà hầm bí đỏ. Cải bó xôi xào mềm băm nhỏ
+ Cháo đậu đỏ thịt heo khoảng 0,6mg kẽm
+ Cháo yến mạch bò rau củ ( cà rốt bí đỏ tuỳ ) khoảng 1,2mg kẽm
+ Cháo gà hạt sen nấm hương khoảng 0,3mg kẽm
Mình nêu ví dụ để mọi người thấy lượng kẽm ở mỗi món ăn để ước chừng cho con. Bé vừa ốm dậy cần bù kẽm là khoảng dưới 5mg/ngày. Lượng kẽm trong sữa của cử bé 1y uống thì chỉ lấy được tầm 1mg cả ngày thôi. Đây là chưa kể đến sắt. Và xin lưu ý 2 chất này cản hấp thụ nhau. Nên bổ sung hoặc xây dựng khẩu phần ăn cần khoa học.
Vy chăm con là sẽ cho dùng D3 tăng lên 800 IU + men vi sinh + kẽm khi ốm và sau ốm sẽ cho cả sắt. Nếu bé bú tốt ăn tốt thì mừng. Gần đây có nghiên cứu mới về vitamin D giúp tăng đề kháng hơn bất cứ loại vitamin nào, kể cả C. Nhiều dữ liệu cho thấy thiếu vitamin D có liên quan đến tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp, hen suyễn, thậm chí liên quan đến nặng hơn ở bệnh nhân Covi..d-19. Bổ sung vitamin D đúng cách ( đặc biệt ở người đang thiếu ) giúp giảm tỷ lệ mắc, hoặc giảm độ nặng của bệnh nhiễm trùng hô hấp. Vy là một trong những người đầu tiên chia sẻ việc này năm 2019 khi dic..h vừa bắt đầu, khi mọi người kéo nhau mua vitamin C thì Vy khuyên mọi người dùng vitamin D, và bây giờ nó ngày càng đúng với sự nhận định của Vy !
Chúc các Mẹ có tinh thần vững chăm con, mọi bài viết chăm con Vy đều đã viết tất tần tật các chủ đề nhé. Đừng nói gì các Mẹ, tới mình đây kinh nghiệm đầy mình mà tới khi con sốt vẫn thấy mệt mỏi lắm, nên mình đặt vào tâm thế mình là 1 người Mẹ, mình biết những người khác rất cần chia sẻ các kinh nghiệm đúng chuẩn y tế mà kết hợp cả thực tế và dân gian, nên mình đã luôn dành thời gian để đồng hành cùng những người làm Mẹ. Cố lên nhé ! Vì qua 3 tuổi là chơi rần rần không đau ốm gì mấy nữa đâu !
Ảnh Emma của tui sốt phát ban nè ❤️
