19/07/2025
دورزییەکان بناسە:-
وەرگیراوە
گروپێکن لە ناو ولاتانی موسلمان بوونیان هەیە ، بیروباوەڕیان باتینیە کە لە شیعەی ئیسماعیلییان وەرگرتووە، لەسالی 999_1022ک
لە لوبنان دەستەلاتیان سەپاند لەسەردەستی فەخرەدین کوڕی مەعنی دووەم،
پێیانوایە حاکم بأمر اللە خوایە (کە خەلیفەی فاتیمیەکان بوو )، دروزی خۆیان دەدەنە پاڵ (نشتیکن دروزی), سەرەتای دروستبوونیان لە میسر بوو، پاشان هاتنە ولاتی شام،
ئەو گرووپە بڕوایان بە کاری نهێنی دینەکەیان هەیە، واتا تەوقیە لە دینەکەیان دەکەن و دەیشارنەوە...
دید و دینیان بەو شێوەیەی خوارەوەیە :-
*پێیان وایە حاکم بأمر الله (کە بەخوای دەزانن) نەمردووە بەلکو لە غەیبە زۆری نابات دەگەڕێتەوە.
*نکولی لەسەرجەم پێغمبەر و پەیامەکان دەکەن و بە شەیتان ناویان دەبەن.
* پێیان وایە حەمزە کە رێبەرێکی خۆیانە بریتیە لە مەسیح.
* حقدیان بەرامبەر هەموو ئاینەکان هەیە بە تایبەتی موسلمانی سوننە هەموو شتێکی ئەوان بە حەڵال دەزانن وەک (خوێن و مال و سامان).
* بڕوایان وایە بیروباوەڕی ئەوان هەموو دینەکانی پێش خۆی سڕیوەتەوە، نکولی لە هەموو عیبادەت و یاسا و رێسایانە دەکەن کە ئیسلام هانیویەتی،
* هەر کەسێک پەیمانی تایبەت نەنوسی بە دروزی نازانن.
* پاداشت و سزا لای ئەوان، بڕوایان بە تەناسخی ڕوح هەیە, واتا (دوای مردنی کەسێک روحەکە دەگوازرێتەوە لۆ جەستەی ئاژەلێک، ئەگەر مردووەکە کەسێکی بێگوناح بوو ئەوا روحەکەی دەچێتە گیاندارێکی بێ زیان وە ئەگەر کەسێکی خراپ و بەدکار بوو روحەکەی دەچیتە جەستەی ئاژەلێکی دڕندە و بە زیان ) ئەوە بریتیە لە پاداشت و سزای دوای مردن.
* نکوڵی لە وەحی قورئان دەکەن پێیان وایە سلمانی فارسی قورئانی داناوە.
* مەزهەبەکەیان دەبەنەوە سەر بیروباوەڕە کۆنەکان و شانازیش بەوە دەکەن کە گوایە نەوەی فیرعەون و فەیلەسوفە کۆنەکانی هیندستانن،
* مێژوو لای ئەوان لە سالی 408 کۆچیەوە دەست پێدەکات کە ئەو سالەیە حمزەی بە رێبەر و حاکم بأمر الله بە خوا راگەیاند.
* قیامەت لای دروزییەکان ئەوەیە کە حاکم دەگەڕێتەوە دونیا و رێبەریان دەکات لۆ روخاندنی کەعبە، ئەوکات بە جارێ موسلمانان زەلیل دەکەن و تێکیاندەشکێنن.
* پێیان وایە حاکم پێنج پێغەمبەری ناردووە ئەوانیش (حمزة - ئیسماعیل - محمد الکلمة - أبو الخیر - بهاء).
* ژنهێنان جگە لە خۆیان بە ناڕەوا و حەرام دەزانن.
* کچانیان بێبەشدەکەن لە میرات.
* ئاساییە زەواج لە نێوان خوشک و برای شیری
* قسەی زۆر ناڕەواو خراپ دەرهەق بە سحابان دەکەن وە پێیان وایە فحشاء و منكر بریتییە لە ابوبکر و عمر خوا لێیان ڕازی بێت.
* باوەڕی بە حەج و ڕۆژووگرتن نییە بەلکو سەردانکردنی (خلوة البياضة) بە حەج دەزانن.
* فیساگۆرس بە رێبەری ڕوحی خۆیان دەزانن.
.....ئەوە کورتەیەکی گرنگ بوو دەربارەی دید و فکری دروزییەکان، کە پێویستە هەموو موسلمانێک لێیان ئاگەدار بێت و شارەزای بی، چونکە بەردەوامن لە گەڕان بە دوای دەرفەتێک تا موسلمانان لەناو ببەن و زەلیلیان بکەن، لەسەردەمی عوسمانیەکان بەردەوام دەستیان تێکەل بوو لەگەل سەلیبی داگیرکەرەکان دژی موسلمانان، لە 1022 کۆچی بە کۆمەکی و یارمەتی ئیتالییەکان بەچل هەزار سەربازەوە هێرشی کردە سەر هێزەکانی عوسمانی بەلام عوسمانییەکان زوو تێکیانشکاند و لەناویان بردن وە سەرکردەکەشیان بەناوی فخردین دروزی هەلات بەرەوە ئیتالیا.....
#سەرچاوە
دەولەتی عوسمانی /د. علی محمد السلابی.
و: شێروان عەبدوڕەحمان
