26/07/2025
🌱 अन्नद्रव्य कमतरतेची लक्षणे व उपाय (संपूर्ण माहिती):
अन्नद्रव्य लक्षणे उपाय
नत्र (Nitrogen) प्रथम पानं पिवळी पडतात, झाड खुंटते, वाढ थांबते, राखट पाने गरजेनुसार नत्रयुक्त खते वापरा
स्फुरद (Phosphorus) पाने गडद हिरवी आणि जोडक्याने जुळलेली, वाढ खुंटते, खालचा भाग जांभळसर गरजेनुसार स्फुरदयुक्त खते वापरा
पालाश (Potassium) पानांच्या कडा तपकिरी व कुरकुरीत होतात, पाने मऊ होऊन गळतात गरजेनुसार पालाशयुक्त खते वापरा
कॅल्शियम (Calcium) नव्याने येणाऱ्या पानांच्या टोकांनी मर होणे, शेंगांचे विकृती कॅल्शियम नायट्रेट ०.५% फवारणी
मॅग्नेशियम (Magnesium) पानांमध्ये हरितद्रव्याचा अभाव, पिवळी धार, चट्टे ०.५% मॅग्नेशियम सल्फेट फवारणी
गंधक (Sulphur) गडद हिरवी पाने फिकट पडतात, वाढ खुंटते, नव्या पानांचा रंग पिवळा गंधक २०% वेटेबल पावडर @५ ग्रॅम/लिटर पाणी
लोखंड (Iron) पानांमध्ये हरितद्रव्याचा अभाव, पानं पिवळी ०.५% फेरस सल्फेट फवारणी / २–३ किलो प्रति एकर मुळे
मॅंगनीज (Manganese) पानं पिवळी, पिवळसर पट्टे, चक्क चट्टे ०.५% मॅंगनीज सल्फेट फवारणी / २ किलो प्रति एकर मुळे
तांबे (Copper) पाने शिरांतील हरितद्रव्य कमी होते, पानं कुरतडलेली व मरतात ०.१% तांबे सल्फेट फवारणी / १ किलो प्रति एकर मुळे
जस्त (Zinc) पाने लहान होतात, शिरांशिवाय पिवळसर भाग दिसतो, विकृती ०.२% झिंक सल्फेट फवारणी / ५ किलो प्रति एकर मुळे
बोरॉन (Boron) शेंगा फुगलेली, फळगळ, वाढ खुंटते ०.१% बोरॉन फवारणी / १ किलो प्रति एकर मुळे
मोलिब्डेनम (Molybdenum) पाने पिवळी, टोकाने वाकतात, नत्र अकार्यक्षम ०.०५% मोलिब्डेनम फवारणी / ०.५–१ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी
---
✅ टीप:
फवारणीसाठी शिफारस केलेली टक्केवारी १० लिटर पाण्यावर दिलेली आहे.
या लक्षणांवर वेळेवर उपाय केल्यास उत्पादनात वाढ होऊ शकते.
पिकाच्या अवस्थेनुसार अन्नद्रव्ये वापरावीत.
---
🌿 सल्ला:
जर तुम्ही शेतकरी असाल आणि ही लक्षणं तुमच्या पिकात दिसत असतील, तर योग्य अन्नद्रव्यांची फवारणी करून किंवा मुळे वापरून त्वरित उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.