25/12/2025
୨୫ ଡିସେମ୍ବର, ସୁସାଶନ ଦିବସ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଜନ ନାୟକ, ରାଷ୍ଟ୍ର ପୁରୁଷ, ମହାନ ରାଷ୍ଟ୍ରନିତିଜ୍ଞ ଓ ବିକାଶ ପୁରୁଷ ତଥା ଭାରତ ରତ୍ନ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ।।
!!ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର 'ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ' ତଥା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଜଣେ ମହାନ ଜନନାୟକ, ପ୍ରଖର ବକ୍ତା ଏବଂ ଜଣେ ଦରଦୀ କବି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନୀ ନିମ୍ନରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା 👉
ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ୧୯୨୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଗ୍ଵାଲିଅରଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କୃଷ୍ଣ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ କୃଷ୍ଣା ଦେବୀ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ତଥା କବି ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଅଟଳଜୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା।
ଶିକ୍ଷା
ସେ ଗ୍ଵାଲିଅରର ଭିକ୍ଟୋରିଆ କଲେଜ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ କଲେଜ)ରୁ ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ପରେ କାନପୁରର ଡିଏଭି କଲେଜରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଏମ୍.ଏ. (M.A.) ପାସ୍ କରିଥିଲେ। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା ଏକାଠି ଆଇନ (LLB) ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ
ଅଟଳଜୀ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ହିଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS) ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ୧୯୪୨ ମସିହାର 'ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ'ରେ ସେ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ସେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ୩ ଥର ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ:
୧. ୧୯୯୬: ମାତ୍ର ୧୩ ଦିନ ପାଇଁ।
୨. ୧୯୯୮-୧୯୯୯: ୧୩ ମାସ ପାଇଁ।
୩. ୧୯୯୯-୨୦୦୪: ପୂରା ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ (ପ୍ରଥମ ଅଣ-କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଯିଏ ପୂରା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ କରିଥିଲେ)।
ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା ଓ ଅବଦାନ
ପୋଖରାନ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ (୧୯୯୮): ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସରକାର ଅଧୀନରେ ଭାରତ ସଫଳତାର ସହ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ନିଜକୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲା।
କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ: ୧୯୯୯ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ହୋଇଥିବା କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ଭାରତକୁ ବିଜୟୀ କରାଇଥିଲା।
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଯୋଜନା: ଦେଶର ଚାରିଟି ବଡ଼ ସହରକୁ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ସେ ବିଶାଳ ରାଜପଥ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସର୍ବ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ: "ସବୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ସବୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ" ନାରା ଦେଇ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଘରେ ଘରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ତାଙ୍କର ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।
ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ: ପାକିସ୍ତାନ ସହ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ସେ 'ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର ବସ୍' ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସାହିତ୍ୟ ଓ ପୁରସ୍କାର
ଅଟଳଜୀ ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର କବି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର "ମେରୀ ଇକ୍ୟାବନ କବିତାୟେଁ" (ମୋର ୫୧ଟି କବିତା) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଦେଶସେବା ପାଇଁ:
୧୯୯୨ରେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ।
୨୦୧୫ରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ 'ଭାରତ ରତ୍ନ' ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ମୃତ୍ୟୁ
ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ରହିବା ପରେ ୨୦୧୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ ତାରିଖରେ ଦିଲ୍ଲୀର AIIMS ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ୯୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ସମାଧି ସ୍ଥଳକୁ 'ସଦୈବ ଅଟଳ' କୁହାଯାଏ।
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନକୁ (ଡିସେମ୍ବର ୨୫) ଭାରତ ସରକାର "ସୁଶାସନ ଦିବସ" (Good Governance Day) ଭାବେ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ଜୀବନର ଆହୁରି କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଦିଗ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ସବିଶେଷ ସୂଚନା 👉
୧. ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ରୁଚି
ରାଜନୀତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅଟଳଜୀ ଜଣେ ସଫଳ ସାମ୍ବାଦିକ ଥିଲେ। ସେ 'ରାଷ୍ଟ୍ରଧର୍ମ', 'ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ', ଏବଂ 'ଅର୍ଜୁନ' ଭଳି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ସ୍ଵଦେଶୀ ଅଭିମାନ ଓ ଜାତୀୟତାବାଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବାରି ହୋଇ ପଡୁଥିଲା। ସେ କହୁଥିଲେ, "ରାଜନୀତି ମୋର ପେଶା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶସେବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ, କିନ୍ତୁ ସାହିତ୍ୟ ମୋର ଆତ୍ମା।"
୨. ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷଣ
୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ସରକାରରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN) ସାଧାରଣ ସଭାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଗୌରବ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ସେହି ଓଜସ୍ୱିନୀ ଭାଷଣ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲା।
୩. ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ
ଅଟଳଜୀ ଏମିତି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ବା ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ। ଥରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସଂସଦରେ ଭାଷଣ ଶୁଣି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ ଯେ, "ଏହି ଯୁବକ ଦିନେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ।"
୪. କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତିର ବାର୍ତ୍ତା
ପୋଖରାନ-୨ (ଅପରେସନ ଶକ୍ତି): ୧୯୯୮ରେ ଆମେରିକା ଭଳି ବଡ଼ ଦେଶର ଗୋଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା (CIA)କୁ ଅନ୍ଧାରରେ ରଖି ଭାରତ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ ଭାରତ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଟଳଜୀ ନଇଁ ନଥିଲେ।
ଲାହୋର ଯାତ୍ରା: ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁ ନଥିବା ଅଟଳଜୀ 'ସଦା-ଏ-ସରହଦ' ବସ୍ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜେ ପାକିସ୍ତାନ ଯାଇ ଶାନ୍ତିର ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ସେ କହୁଥିଲେ, "ଆମେ ବନ୍ଧୁ ବଦଳାଇ ପାରିବା, କିନ୍ତୁ ପଡ଼ୋଶୀ ନୁହେଁ।"
୫. ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂସ୍କାର
ତାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା।
ସେ ଅଲଗା ଭାବେ ଏକ 'ବିନିବେଶ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ' (Ministry of Disinvestment) ଗଠନ କରିଥିଲେ।
ଟେଲିଫୋନ ସେବାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସେ ଟେଲିକମ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥିଲେ।
୬. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ
ଅଟଳଜୀ ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତ ଥିଲେ। ସେ ନିଜର ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଝିଅ (ନମିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ମଧ୍ୟ ରୁଚି ରଖୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ଜଣେ କଠୋର ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ଜଣେ କୋମଳ ହୃଦୟର କବିଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ଥିଲା।
ତାଙ୍କର କିଛି ଅମର ବାଣୀ:
"ସରକାର ଆସିବେ, ଯିବେ; ପାର୍ଟି ଗଢ଼ା ହେବ, ଭାଙ୍ଗିବ; କିନ୍ତୁ ଏ ଦେଶ ରହିବା ଦରକାର, ଏ ଦେଶର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅମର ରହିବା ଦରକାର।"
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏତେ ବିଶାଳ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେତେ ଜାଣିଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ ହେବ। ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଆହୁରି କିଛି ଅକୁହା କଥା ଏବଂ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଘଟଣା 👉
୧. ଜଣେ ମହାନ ସଂସଦୀୟ ପଟୁ (Parliamentarian)
ଅଟଳଜୀ ପ୍ରାୟ ୪ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ୧୦ ଥର ଲୋକସଭାକୁ ଏବଂ ୨ ଥର ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସଂସଦରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ଭାଷଣ ଦେଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶାସକ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଚୟନ ଏବଂ କହିବା ଶୈଳୀ ଏତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା ଯେ କେହି ବି ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିପାରୁ ନଥିଲେ।
୨. ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା
ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଭାବେ ଅଟଳଜୀ କେବେ ବି ଦଳୀୟ ରାଜନୀତିକୁ ଦେଶ ଉପରେ ରଖୁନଥିଲେ। ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ବିଜୟୀ ହେଲା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଗଠନ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ଦଳରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ 'ଦୁର୍ଗା' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।
୩. ଓଡ଼ିଶା ସହ ସମ୍ପର୍କ (୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟା)
ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତି ଅଟଳଜୀଙ୍କର ଅଗାଧ ଭଲପାଇବା ଥିଲା। ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୟଙ୍କର ମହାବାତ୍ୟା ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ସେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଏଥିସହିତ ଓଡ଼ିଶାରେ AIIMS ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସେ ନିଜେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆଜି ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ମେରୁଦଣ୍ଡ ସାଜିଛି।
୪. ଜ୍ଞାନ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ: "ଜୟ ବିଜ୍ଞାନ"
ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବାହାଦୂର ଶାସ୍ତ୍ରୀ "ଜୟ ଯବାନ, ଜୟ କିଷାନ" ନାରା ଦେଇଥିଲେ। ଅଟଳଜୀ ଏଥିରେ "ଜୟ ବିଜ୍ଞାନ" ଶବ୍ଦଟି ଯୋଡ଼ିଥିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିନା ଭାରତ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ମିଶନର ପରିକଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମୟରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
୫. ଜନତା ପାର୍ଟିରୁ ବିଜେପି (BJP) ଗଠନ
୧୯୭୫ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ସେ ଜେଲ ଯାଇଥିଲେ। ପରେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ସେ ଲାଲକୃଷ୍ଣ ଆଡଭାନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନେତାଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦଳର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ କହିଥିଲେ, "ଅନ୍ଧେରା ଛଟେଗା, ସୂରଜ ନିକଲେଗା, କମଲ ଖିଲେଗା" (ଅନ୍ଧାର ହଟିବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଇଁବେ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଫୁଟିବ), ଯାହା ଆଜି ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି।
୬. କବିତ୍ୱର ଝଲକ
ତାଙ୍କ କବିତାରେ ଜୀବନର ସଂଘର୍ଷ, ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମର ନିଚ୍ଛକ ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଂକ୍ତି ହେଉଛି:
"ବାଧାଏଁ ଆତୀ ହୈଁ ଆୟେଁ, ଘିରେଁ ପ୍ରଳୟ କୀ ଘୋର ଘଟାଏଁ,
ପାଓଁ କେ ନିଚେ ଅଙ୍ଗାରେ, ସିର ପର ବରସେଁ ଯଦି ଜ୍ଵାଲାଏଁ,
ନିଜ ହାଥୋଁ ମେଁ ହସତେ-ହସତେ, ଆଗ ଲଗାକର ଜଲନା ହୋଗା,
କଦମ ମିଲାକର ଚଲନା ହୋଗା।"
ଉପସଂହାର:
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ କେବଳ ଜଣେ ରାଜନେତା ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଏକ ବିଚାରଧାରା। ସେ ଶାସନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ନମ୍ରତା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଚାଲିବାର କଳା ଜାଣିଥିଲେ।
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦାସ: ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା, ବାରିପଦା
