29/06/2026
ពាក្យច្បាប់សំខាន់ៗ ១៣ ពាក្យ ដែលគួរយល់ដឹង
១. ពុទ្ធិជន ➜ អ្នកមានចំណេះដឹង ប្រាជ្ញា និងការយល់ដឹងជ្រៅជ្រះ មានការគិតពិចារណាដោយហេតុផល និងស្មារតីភ្លឺស្វាង។
២. អនីតិជន ➜ ជនដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុ ១៨ ឆ្នាំ ហើយមិនទាន់មានសមត្ថភាពពេញលេញក្នុងការធ្វើនីតិកម្មតាមច្បាប់។ (មាត្រា ១៨ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី)
៣. រូបវន្តបុគ្គល ➜ មនុស្សធម្មជាតិដែលមានសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចតាមច្បាប់ ចាប់តាំងពីកំណើតរហូតដល់មរណភាព។ (ក្រមរដ្ឋប្បវេណី)
៤. តតិយជន ➜ បុគ្គលទីបី ដែលមិនមែនជាភាគីក្នុងទំនាក់ទំនងគតិយុត្តិ ឬកិច្ចសន្យា ប៉ុន្តែអាចមានសិទ្ធិ ឬកាតព្វកិច្ចតាមការកំណត់របស់ច្បាប់ក្នុងករណីជាក់លាក់។
៥. ទុច្ចរិត ➜ ការប្រព្រឹត្តដោយមិនស្មោះត្រង់ មានចេតនាទុច្ចរិត បោកប្រាស់ ឬដឹងថាខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែនៅតែប្រព្រឹត្ត។
៦. សុចរិត ➜ ការប្រព្រឹត្តដោយស្មោះត្រង់ ត្រឹមត្រូវ គោរពច្បាប់ និងស្របតាមសីលធម៌សង្គម។
៧. នីតិបុគ្គល ➜ អង្គភាព ឬស្ថាប័នដែលច្បាប់ទទួលស្គាល់ឱ្យមានសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចដាច់ដោយឡែកពីសមាជិករបស់ខ្លួន ដូចជា ក្រុមហ៊ុន សមាគម ឬគ្រឹះស្ថាន។ (មាត្រា ៤៦ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី)
៨. យុត្តិបដិសេធ ➜ បទល្មើសដែលចៅក្រមបដិសេធមិនព្រមសម្រេចសេចក្តី ឬពន្យារពេលសម្រេចសេចក្តីដោយខុសច្បាប់។ (មាត្រា ៥៣៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ)
៩. បទល្មើសបន្តបន្ទាប់ ➜ បទល្មើសដែលការប្រព្រឹត្តមានលក្ខណៈបន្តជាប់គ្នា ដោយមានចេតនាតែមួយ និងបន្តរហូតដល់សកម្មភាពនោះត្រូវបានបញ្ចប់។ (មាត្រា ៩ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ)
១០. បទប្បញ្ញត្តិ ➜ វិធាន ឬខច្បាប់ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីគ្រប់គ្រងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម និងមានអានុភាពអនុវត្តតាមច្បាប់។
១១. សិទ្ធិវន្ត ➜ បុគ្គលដែលទទួលសិទ្ធិពីបុគ្គលម្នាក់ទៀត ដោយអាស្រ័យលើច្បាប់ ឬកិច្ចព្រមព្រៀង។ (មាត្រា ៣៣២ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី)
១២. អាជ្ញាយុកាល ➜ រយៈពេលដែលច្បាប់កំណត់សម្រាប់ការផុតសិទ្ធិអនុវត្តបណ្តឹងអាជ្ញា ឬការអនុវត្តទោស។ (មាត្រា ១០ នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ)
១៣. ចារី ➜ ជនដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសដោយផ្ទាល់ ឬជាអ្នកដៃដល់ក្នុងការប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ (មាត្រា ២៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ)
#ច្បាប់កម្ពុជា
