25/07/2026
පේරාදෙණිය සරසවියම හොල්ලලා රන් පදක්කම් 8ක් එක්ක විශ්වවිද්යාල ඉතිහාසයම අලුත් කරපු සුරංගනාවිය.. ඇමෙරිකාවේ ඉහළම පර්යේෂණාගාරයේ තමන්ගේ නම රන් අකුරින් සටහන් කළ හැටි..
අපේ රටේ නිදහස් අධ්යාපනය ගැන කතා කරද්දී ගොඩක් අයට මතක් වෙන්නේ අභියෝග, අඩුපාඩු, නැත්නම් පද්ධතියේ තියෙන අඩුපාඩු විතරක් වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඒ නිදහස් අධ්යාපනය කියන යෝධ වෘක්ෂයේ සැබෑම ඵල නෙලාගෙන, මුළු රටටම විතරක් නෙවෙයි මුළු ලෝකයටම තමන්ගේ නම සටහන් කරපු අපූරු චරිතත් ඒ අතරින් මතුවෙනවා. මේ කියන්න යන්නේ අන්න ඒ වගේ, ඕනෑම අභියෝගයක් ඉස්සරහා නොසැලී හිටපු, සිහින අතහැරියේ නැති, ඇත්තටම හැම කොල්ලෙක්ටම කෙල්ලෙක්ටම තමන්ගේ ජීවිතේට ලොකුම ශක්තියක් කරගන්න පුළුවන් අභිමානවත් කෙල්ලෙක්ගේ කතාවක්...
මීට අවුරුදු දෙකකට විතර කලින් මුළු ෆේස්බුක් එකම, මුළු රටම එක එක විදියේ පෝස්ට් වලින් පිරිලා ඉදිද්දී, එක පාරටම හැමෝගෙම අවධානය එක විශේෂ පුවතකට යොමු වුණා. ඒ පුවතේ ප්රධාන චරිතය වුණේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ පශු වෛද්ය හා සත්ව විද්යා පීඨයෙන් තමන්ගේ මූලික උපාධිය හදාරලා පිටවුණු උදේනි කුමුදුමලී. හැබැයි ඇය නිකන්ම නිකන් උපාධිධාරිනියක් විදියට නෙවෙයි ඒ ගමන ඉවර කළේ. මුළු පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාල ඉතිහාසයම අලුත් කරමින්, එක පිට එක රන් පදක්කම් 8ක් තමන්ගේ කරගෙන, ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල ඉතිහාසයේ කිසිම කෙනෙක් තියපු නැති විදියේ අති විශිෂ්ට වාර්තාවක් තබමින්!
හිතලා බලන්න, එක රන් පදක්කමක් ගන්න එකත් කොච්චර අමාරුද? එහෙම තියෙද්දී රන් පදක්කම් 8ක් කියන්නේ පුදුමාකාර කැපවීමක, මහන්සියක සහ නොපසුබස්නා උත්සාහයක ඵලයක්. හැබැයි මේ ජයග්රහණය පස්සේ තිබ්බ ඇත්තම කතාව ඊටත් වඩා ගොඩක් ගැඹුරුයි. උදේනි ආවේ හැමදේම සම්පූර්ණ වුණු, සුඛෝපභෝගී පසුබිමක ඉඳන් නෙවෙයි. ඇය ආවේ හරිම දුෂ්කර, ග්රාමීය පසුබිමකින්. අතේ මිටේ සතේ නැතිවුණු, පහසුකම් අඩුවුණු, ජීවිතේ එදිනෙදා අභියෝග එක්ක ඔට්ටු වෙන්න සිද්ධ වුණු පරිසරයක ඉඳලයි ඇය තමන්ගේ ගමන පටන් ගත්තේ. හැබැයි ඇය ඒ දුෂ්කරතා එකක්වත් තමන්ගේ ගමන නතර කරන්න හේතුවක් කරගත්තේ නැහැ. ඒ වෙනුවට ඇය ඒ හැම බාධකයක්ම තමන්ගේ ඉලක්කයට යන පාරේ පඩිපෙළවල් කරගත්තා.
පේරාදෙණියේ සුන්දර කඳු පන්ති අතරේ, ලෙක්චර් හෝල්වල, ලැබ්වල නිදිමරාගෙන කරපු ඒ කැපවීම් නිකන්ම අපතේ ගියේ නැහැ. ඇය ඔප්පු කරලා පෙන්නුවා තමන්ගේ පසුබිම මොකක් වුණත්, තමන්ට තියෙන පහසුකම් මොනවා වුණත්, හිත ඇතුළේ ලොකු අදිටනක් සහ නොපසුබස්නා උත්සාහයක් තියෙනවා නම් ඕනෑම ඉලක්කයක් සපුරාගන්න පුළුවන් කියලා. ඇගේ ඒ අභිමානවත් වාර්තාව එදා මුළු ශ්රී ලංකාවටම ලොකු ආඩම්බරයක් වුණා විතරක් නෙවෙයි, උසස් පෙළ කරන, විශ්වවිද්යාලවල ඉගෙනගන්න දහස් ගණන් නංගිලා මල්ලිලාට ලොකුම ලොකු හුස්මක්, බලාපොරොත්තුවක් වුණා.
හැබැයි උදේනිගේ කතාව එතැනින් නතර වුණේ නැහැ. ඇය රන් පදක්කම් 8 අරන් පදක්කම් දිහා බලාගෙන සතුටු වෙවී පරණ මතකයන් අස්සේ නතර වුණු කෙනෙක් නෙවෙයි. තමන්ගේ අධ්යයන ක්ෂේත්රයේ තවත් අලුත් මානයන් සොයාගෙන යන්න ඇයට ලොකු ඕනෑකමක් තිබුණා. ඇගේ ඊළඟ සිහිනය වුණේ ලෝකයේ ඉහළම තලයේ පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයට අඩිය තියන එක. අන්න ඒ සිහිනය පස්සේ හඹාගිය ඇයට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සුප්රකට, ලෝකප්රකට University of Illinois at Urbana-Champaign වෙත ඇතුළත් වෙන්න අවස්ථාව ලැබෙනවා. ඒක නිකන්ම නිකන් විශ්වවිද්යාලයක් නෙවෙයි, ලෝකයේම ඉහළම පෙළේ පර්යේෂණ සිදුවෙන දැවැන්ත අධ්යාපනික පීඨයක්.
ඇමෙරිකාවට ගියාට පස්සේ ඇයට සිද්ධ වුණේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් පරිසරයකට, අලුත් සංස්කෘතියකට, ලෝකයේ ඉහළම තාක්ෂණයන් එක්ක වැඩකරන පර්යේෂකයන් අතරට එකතු වෙන්න. හැබැයි ලංකාවේ නිදහස් අධ්යාපනයෙන් ප පදම් වුණු ඒ ලාංකේය ලේවල තියෙන හුරුව ඇය එහෙදීත් අතහැරියේ නැහැ. ඇය එහෙදී සම්බන්ධ වුණේ මනුෂ්ය වර්ගයාටම ඉතාමත් තීරණාත්මක පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයකට. ඒ තමයි මිනිස් සිරුරේ ශ්වසන පද්ධතියට දැඩි ලෙස බලපෑම් එල්ල කරන Streptococcus pneumoniae කියන භයානක බැක්ටීරියාව සහ ඊට එරෙහිව නිෂ්පාදනය කෙරෙන එන්නත් පිළිබඳ තාක්ෂණික පර්යේෂණ ක්ෂේත්රය.
University of Illinois හි ප්රකට Dr. Gee Lau Lab එකේදී ඇය මේ බැක්ටීරියා රෝගකාරක සහ එන්නත් තාක්ෂණයන් ගැන කරපු පර්යේෂණ කොච්චර සාර්ථක වුණාද කියනවා නම්, ඇය ඒ පර්යේෂණාගාරයේ ප්රමුඛතම පර්යේෂිකාවක ලෙස තමන්ගේ නම සටහන් කරගන්න සමත් වුණා. ලංකාවේ පුංචි ගමක ඉඳන් ඇවිත්, පේරාදෙණියෙන් ලෝකෙට ගිය ඒ කෙල්ල, අද ඇමෙරිකාවේ ප්රමුඛ පර්යේෂණාගාරයක ලෝකයම වටිනා සොයාගැනීම් වෙනුවෙන් මුල් පෙළේ හිටගත්තා කියන්නේ අපිට කොච්චර නම් ආඩම්බරයක්ද?
ඔන්න දැන් ඇය තවත් අලුත්ම ජයග්රහණයකින් පස්සේ තමන්ගේ සටහනක් සමාජ මාධ්ය වෙත එක්කරලා තිබුණා. ඒ තමයි ඇමෙරිකාවේ ඒ සුප්රකට සරසවියේ සිය උසස් අධ්යාපන සහ පර්යේෂණ කටයුතු සියල්ලම අතිසාර්ථකව නිම කිරීමට ඇය සමත් වුණු බව. ඇය ඒ අලුත් ජයග්රහණය ගැන තියපු සටහනත් එක්ක නැවත වතාවක් මුළු ශ්රී ලාංකේය සිසු පරපුරම ඇය ගැන කතා කරන්න පටන් අරන්. මොකද ඇය මේ තබපු තැබීම නිකන්ම නිකන් තවත් එක විදේශීය උපාධියක් විතරක් නෙවෙයි, තමන්ගේ දහඩිය මහන්සියෙන්, කැපවීමෙන් ලෝකයේ ඉහළම තැනකට යන්න පුළුවන් බවට සජීවී සාක්ෂියක්!
අද කාලේ ගොඩක් අය කියනවා "අපිට පහසුකම් නැහැ, අපිට සල්ලි නැහැ, අපේ රටේ පරිසරය හොඳ නැහැ" කියලා තමන්ගේ සිහින අතරමග නතර කරද්දී, උදේනි කුමුදුමලී කියන්නේ ඒ හැම කතාවකටම නිහඬවම උත්තර දීපු ජීවමාන ආදර්ශයක්. නිදහස් අධ්යාපනය කියන්නේ අපිට ලැබුණු නොමිලේ දෙන දෙයක් විතරක් නෙවෙයි, ඒක අපේ ජීවිත වෙනස් කරන්න, මුළු ලෝකයම ජයගන්න ලැබුණු අතිවිශාල පඩිපෙළක් බව ඇය මුළු ලෝකයටම පෙන්නලා දීලා ඉවරයි.
ඇගේ මේ අභිමානවත් ගමන දිහා බලද්දී අපිට හිතෙන්නේ එකම දෙයයි. හිතේ නොසැලෙන අදිටනක්, තමන් කරන දේ ගැන දැඩි විශ්වාසයක් සහ කැපවීමක් තියෙනවා නම්, ඔබ ඉපදුණු තැන, ඔබ ආපු පසුබිම මොකක් වුණත් ඔබට ලෝකයම ජයගන්න පුළුවන්. සිහින පසුපස හඹායන, ජීවිතේ අභියෝග හමුවේ වැටෙන්න යන ඕනෑම තරුණයෙකුට, ශිෂ්යයෙකුට උදේනි කියන්නේ ආලෝක පන්දමක්.
University of Illinois හි Dr. Gee Lau Lab එකෙන් සහ ශ්රී ලංකා පශු වෛද්ය සංගමයේ නිල වාර්තාවලින් පවා තහවුරු වුණු මේ අභිමානවත් ශ්රී ලාංකේය දියණියගේ ඉදිරි අනාගතයට සහ ලෝකය සුවපත් කරන්නට ඇය කරන පර්යේෂණ කටයුතුවලට අපේ හදපිරි උණුසුම් සුබ පැතුම් එකතු කරමු!
ඔයත් නිදහස් අධ්යාපනයේ සැබෑ අගය වටහාගෙන, තමන්ගේ සිහින වෙනුවෙන් නොසැලී කැපවෙන, අභියෝග හමුවේ පලා නොයන ශිෂ්යයෙක්ද? එහෙනම් මේ කතාව අදම ඔයාගේ යාළුවෝ අතරේ Share කරගන්න අමතක කරන්න එපා. ❤️
