21/08/2022
ဈေးမရောင်းဖြစ်ပေမဲ့ ဆုတို့ရဲ့ customer လေးတွေကို knowledge လေးတွေမျှဝေပေးခြင်တာကြောင့် အခုတလော အဖြစ်များနေတဲ့ သိုင်းရွိုက်ရောဂါ အကြောင်း sharing လုပ်ပေးချင်ပါတယ်ရှင့်☺️
#သိုင်းရွိုက်
Thyroid gland ( သိုင်းရွိုက်ဂရင်း ) စွမ်းအင်အတွက်အရေးကြီးတဲ့ လည်ပင်းက လိပ်ပြာပုံစံ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဖြစ်တယ်။ သိုင်းရွိက်ဂရင်းကနေ သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်းတွေထုတ်ပေးပါတယ်။
Thyroid stimulating hormone ( TSH ) က သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း အလုံအလောက်ထုတ်ပေးဖို့ တာဝန်ယူရတဲ့ ဟိုမုန်းဖြစ်ပြီး pituitary လို့ခေါ်တဲ့ ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုက ထုတ်ပေးပါတယ်။
သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း T3 ကို Triiodothyronine လို့ခေါ်တယ်။ သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း T3 က ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် စွမ်းအင်ကို ထုတ်ပေးဖို့အဓိကကူညီတယ်။
သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း T4 ကိုThyroxine လို့ခေါ်တယ်။ သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း စုစုပေါင်းရဲ့ ၈၀ % ရှိတယ်။ သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း T4 က prohormone ဖြစ်ပြီး သိုင်းရွိုက် ဟိုမုန်း တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ဖို့ T4 ကနေ T3 ပြောင်းပေးရပါတယ်။
သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း T4 ကနေ T 3 ကို အသည်း နှင့် အူလမ်းကြောင်းပြောင်းပေးပါတယ်။ Zinc , selenium , iron တို့က ကူညီပါတယ်။ ဒါကြောင့် သိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်းနည်းသူတွေက zinc , selenium , iron ကြွယ်ဝစွာ ပါသော အစာတွေကို စားပေးသင့်တယ်။
T3,T4, TSH ပုံမှန် ဖြစ်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာလည်း မရှိတဲ့ သိုင်းရွိုက် ကို ကျန်းမာတဲ့ သိုင်းရွိုက်( euthyroid ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
သိုင်းရွိုက် ဟိုမုန်း လျော့နည်းပြီး ၎င်းရဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်ကို ကောင်းကောင်းမထမ်းဆောင်နိုင်တဲ့အခြေအနေကို Hypothyroidism ( ဟိုက်ပို သိုင်းရွိုက် ) လို့ခေါ်တယ်။
ဟိုက်ပို သိုင်းရွိုက်ရောဂါကြောင့် ( ၁ ) မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ( ၂ ) ကိုယ်အလေးချိန်တက်လာခြင်း ၊ ၃ ) မျက်နှာ ဖောသွပ်သွပ်ဖြစ်ခြင်း၊ ( ၄ ) အအေးဒဏ်မခံနိုင်ခြင်း၊ ( ၅ ) အဆစ်အမြစ်ကြွက်သား နာကျင်ခြင်း ( ၆ ) ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ( ရ ) အသားအရေ ခြောက်သွေ့ခြင်း ၊ ( ၈ ) ဆံပင်ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ ဆံပင်ပါးခြင်း ၊ ( ၉ ) ချွေးထွက်နည်းခြင်း ( ၁၀ ) ဓမ္မတာများခြင်း နှင့် မမှန်ခြင်း ( ၁၁ ) သားသမီးမရခြင်း ( ၁၂ ) စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ( ၁၃ ) နှလုံးခုန်နှေးခြင်း ( ၁၄ ) လည်ပင်းကြီးခြင်းတွေဖြစ်နိုင်တယ်။
သိုင်းရွိုက် ဟိုမုန်း များနေပြီး ၎င်းရဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်ကို လိုတာထက်ပိုပြီးလုပ်ဆောင်နေတဲ့အခြေအနေကို Hyperthyroidism ( ဟိုက်ပါ သိုင်းရွိုက် ) လို့ခေါ်တယ်။
ဟိုက်ပါ သိုင်းရွိုက်ရောဂါကြောင့် ချွေးထွက်လွန်ခြင်း၊ အပူဒဏ်မခံနိုင်ခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုမြန်ခြင်း၊ လက်တုန်ခြင်း၊ ဂနာမငြိမ်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်များခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ မောပန်းနွယ်နယ်ခြင်း၊ အာရုံစိုက်၍ မရခြင်း၊ ရာသီမမှန်ခြင်း၊ ဆံပင်ကျိုးလွယ်ခြင်း၊ အိပ်မပျော်ခြင်း တွေဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒေါက်တာဖြိုးမောင်မောင်
