03/08/2018
MỨC SỐNG Ở AUCKLAND – NEW ZEALAND
Phần 2: Phần chi ra
(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin + mang quan điểm cá nhân, có thể đúng hoặc sai)
Ai nói làm Việt Kiều là sướng là giàu có thì nên suy nghĩ lại sau khi đọc bài viết này. Các bạn có hiểu gì về những áp lực kinh tế trong cuộc sống hàng ngày không ? Ở bên đây kiếm tiền đã khó, làm giàu lại càng khó hơn vì New Zealand là một đất nước tuân thủ pháp luật và có tỷ lệ tham nhũng thấp nhất nhì thế giới. Chỉ cần có đủ ăn đủ mặc và kiểm soát được chi phí hàng tháng cũng đã được gọi là thành công.
Phần 2 này nói về các chi phí sinh hoạt (cost of living) của một gia đình nhằm giúp các bạn có cái nhìn về mức sinh hoạt của Auckland và có được sự chuẩn bị tâm lý tốt nhất cho con đường trước mắt.
Các chi phí sinh hoạt ra sao ?
Chi phí sinh hoạt ở New Zealand khá đắt đỏ, Auckland là đứng thứ 35 thành phố đắt đỏ nhất thế giới và đứng thứ hai trên 11 thành phố lớn ở châu Á Thái Bình Dương theo báo cáo năm 2018 (trích nguồn từ https://www.expatistan.com/cost-of-living/auckland)
Dưới đây là một vài liệt kê cho chi phí sinh hoạt hàng tháng của một gia đình 5 người như mình:
1.1. Nhà cửa:
- Giá thuê trung bình một tuần từ 400-500nzd cho một căn nhà 2 phòng ngủ. Nó còn tùy thuộc vào vị trí nhà, tình trạng căn nhà và tùy theo mức hào phóng của chủ nhà. Mỗi căn nhà khi được cho thuê sẽ được chủ nhà hoặc người đại diện quản lý nhà (agent) ghi nhận hết thông tin những người muốn thuê và họ sẽ chọn ra gia đình mà họ ưng ý nhất. Ví dụ nếu gia đình bạn có 2 con sẽ dễ dàng được ưu tiên hơn gia đình có 3 con hoặc có chủ nhà không thích cho người Ấn Độ thuê vì sợ mùi cà ri. Nói chung việc thuê được nhà cũng hên xui, có khi nhanh và có khi chậm, như nhà mình may mắn mới qua gặp được chủ nhà dễ thương cho thuê nhà 2 phòng ngủ mặc dù có tới 3 trẻ em và giải quyết trong vòng 1 tuần khi đặt chân qua NZ. Khi thuê được nhà, bạn phải chi ra tiền bond (thường là 4 tuần), tiền nhà trả trước khoảng 2 tuần. Trách nhiệm giữ gìn cảnh quan như cắt cỏ, tỉa cây tùy vào sự thỏa thuận với chủ nhà.
- Còn nếu bạn mua nhà thì giá nhà ở Auckland rất đắt đỏ, trung bình 500,000nzd cho một căn nhà 2 phòng ngủ. Với giá đó bạn cũng chỉ có thể mua nhà cũ có tuổi đời vài chục năm (nếu không nói là hơn 50 năm). Riêng mình vì ham hố nhà mới, cách âm, cách nhiệt tốt và để có được zone trường tốt cho các con, cảnh đẹp như Đà Lạt có biển, và cũng chỉ 2 phòng ngủ mà lại cách trung tâm tới gần 50km, và giá rẻ hơn ở gần trung tâm chút ít mà giờ mình đang ôm cục nợ 30 năm và ngày nào cũng lái xe đi làm hơn 1 tiếng/chiều. Ngày trút được hết gánh nặng này còn xa tít tắp.
- Nếu bạn có thể trả hết tiền nhà 1 lần thì xin chúc mừng bạn, bạn khỏi phải lo nghĩ nhiều về tài chính vì tiền nhà là một trong những chi phí cao nhất hàng tháng.
Nếu bạn mua nhà, ngân hàng thường sẽ cho bạn vay 80% giá trị căn nhà với điều kiện bạn có thể chứng minh tài chính là mình có thể trả được nợ sau khi trừ hết chi phí. Tuy nhiên việc trả tiền gốc và lãi (khoảng 5%/năm) cho ngân hàng hàng tháng có thể ngốn hơn nửa tháng lương của bạn. Ngoài việc trả tiền ngân hàng, bạn còn phải trả tiền luật sư khi làm giao kèo mua bán nhà ( thông thường ngân hàng sẽ cho bạn khoản tiền này ), bảo hiểm nhà, bảo hiểm nếu bạn thất nghiệp, tiền council rate cho miếng đất bạn đang sở hữu ít nhất cũng là 1,500nzd/năm hay tiền Body corp (nôm na là phí bảo trì chung cư) nếu bạn ở khu nhà có chia sẻ không gian sống chung (chung cư, town house) khoảng hơn 2,000nzd/năm tùy vào vị trí.
1.2. Xe cộ:
Xe cộ là khoản chi phí phải có cho mỗi nhà trừ phi bạn chỉ muốn sử dụng phương tiện công cộng và đi bộ. Đất nước New Zealand có diện tích 270,000km2 chỉ nhỏ hơn Việt Nam hơn 50,000km2 nhưng chỉ với dân số 4 triệu người so sánh với hơn 90 triệu người ở Việt Nam, nên các nơi sinh sống được trải rộng ra. Việc đi lại cũng tốn thời gian và tiền bạc.
Mỗi nhà thường có 1 hoặc 2 chiếc xe, cho 2 vợ chồng đi làm hoặc 1 người đi làm, một người đưa đón con cái, đi chợ búa. Mỗi xe có giá từ bình dân 4000nzd trở lên cho đến vài chục hay vài trăm ngàn. Có nhiều loại xe cũ mới, tình trạng khác nhau và do đó có khá nhiều lựa chọn cho bạn. Tuy nhiên với chi phí cho xe cộ cũng tốn mất một khoản cho chi phí ban đầu của gia đình bạn.
1.3. Các đồ dùng sinh hoạt:
Sau khi có nhà bạn sẽ phải sắm sửa cho căn nhà của bạn. Các dụng cụ sinh hoạt có thể bao gồm máy giặt, máy sấy, máy rửa chén, máy hút bụi, nồi niêu nấu nướng, tủ lạnh, tủ đông, chén đũa, ly muỗng, các máy móc làm bếp như máy nướng, nồi chiên, máy đánh bột, máy làm mì, máy ép trái cây, nồi ủ, nồi lẩu, nồi nấu chậm hay nồi áp suất.
Ngoài ra còn có giường nệm, mền, mền điện, lò sưởi để giúp bạn có giấc ngủ ngon bất kể mùa hè hay mùa đông.
Tất cả những đồ dung trên đều có thể mua ở các siêu thị lớn như: The Warehouse, Noel Leeming, Harvey Norman, JB Hifi, Briscoes, v.v.. Các siêu thị này thường xuyên có chương trình giảm giá.
Lưu ý cái nào ở Việt Nam các bạn có thể mang qua được thì nên mang, nếu không sắm sửa một lần như thế cũng ngốn của bạn kha khá tiền.
1.4. Đồ ăn:
“Có thực mới vực được đạo” nên ăn uống là chuyện hàng ngày. Chúng ta có thể đi chợ ở các siêu thị, các chợ châu Á hoặc các chợ trời.
1.4.1. Tự nấu ăn:
Tất cả các thực phẩm tươi sống hay đông lạnh, đóng hộp, nước giải khát đều có thể mua ở các siêu thị như Paknsave, Countdown, New World. Bạn cũng có thể mua được xương bò để nấu phở hay gia vị nấu những món Vietnam bên này trong những siêu thị việt, tàu hay thái lan. Việc mua đồ sống và tự nấu ăn sẽ giảm được đáng kể chi phí của bạn .
Dưới đây là liệt kê giá của một số món đồ cơ bản:
Gạo: khoảng 20nzd cho 1 bao 10kg
Trứng: 30 quả size 6: 8nzd
Thịt bò: 15nzd/kg tùy vị trí của thân bò
Thịt heo: 10nzd/kg tùy vào chất lượng và vị trí thịt.
Đùi gà: 7nzd/kg
Mì gói: 80cent/gói
Nước mắm: 8nzd/chai 750m
Cá: trung bình cũng từ 10nzd/kg trở lên
Sữa tươi: 5.5nzd/2l
Tất cả giá có thể check online được ở từng siêu thị, ví dụ như ở Countdown là https://shop.countdown.co.nz
Việc chi trả cho đồ ăn là trung bình khoảng 100-200nzd/tuần.
1.4.2. Ăn ngoài nhà hàng:
Ăn ở nhà hàng thì cũng kha đắt đỏ, trung bình ăn một bữa trưa gồm cả nước uống khoảng 18nzd hoặc nếu ăn ở nhà hàng fast food như Mc Donald, KFC cũng ngốn của bạn 11nzd, 1 ly café cũng có giá khoảng it nhất là 4nzd.
Còn nếu vô các nhà hàng sang hơn hoặc quán bar bạn có thể phải trả từ 50-100nzd cho mỗi người.
Do đó hàu hết mọi người ở New Zealand thường mang theo đồ ăn trưa (bánh mì, mì, cơm, sushi, v.v..) để tiết kiệm chi phí ăn uống. Còn bạn thích ăn ngoài vì lý do gì thì tùy theo khả năng tài chính của bạn.
1.5. Sinh hoạt phí khác:
Ngoài các chi phí quan trọng ăn ở đi lại như trên, bạn sẽ có các khoản chi khác như:
- Các chi phí cho đồ dùng sinh hoạt hằng ngày: đồ vệ sinh cá nhân, bao đựng rác, nước rửa chén, xà bông giặt, nước tẩy, quần áo, giày dép.
- Điện: trung bình khoảng 100nzd/tháng và sẽ tăng cao hơn vào mùa đông
- Nước: tiền nước khoảng 60nzd/tháng cho sinh hoạt, bao gồm luôn tiền xử lý nước thải
- Internet: Internet ở New Zealand khá đắt và tính theo dung lượng gói data. Thường gói không giới hạn trung bình khoảng 80nzd/tháng
- Gas :Tùy theo nhà bạn có sử dụng gas để nấu ăn và nước nóng sinh hoạt hay không, nếu không bạn sẽ phải trả thêm tiền gas hoặc tiền điện cho khoản này thêm 50nzd/tháng nữa.
- Xăng, giao thông: tiền xăng ở New Zealand khá đắt, hiện nay ở khu vực Auckland có giá trung bình là 2.2nzd/lít xăng. Nếu bạn có xe hơi tự lái thì bạn cũng expect mỗi tuần trả 100nzd/tuần. Bạn cũng có thể lựa chọn đi lại bằng xe công cộng để giảm bớt chi phí và tránh kẹt xe ( nhưng sẽ cực nếu mưa gió hay mùa đông lạnh). Trung bình chi phí cho giao thông đi lại cho cả nhà tiêu tốn của bạn khoảng hơn 500nzd/tháng.
- Tiền học cho con: ngoài ra còn có tiền đồng phục, tiền học phí, tiền gửi pre-school (tùy vào khu vực có thể được miễn phí hoặc thậm chí được cho ăn, cho sữa uống hoặc những khu vực bình dân hoặc có thu nhập cao thì tiền học phí sẽ tốn hơn một chút nhưng bù lại được trường tốt), tiền gửi trẻ trước và sau giờ (vì thời gian học chính thức của trẻ em là từ 9am-3pm nên khá bất tiện cho cha me đang đi làm), sinh hoạt ngoại khóa trong trường, các sinh hoạt của trẻ trong các kỳ nghỉ giữa 4 học kỳ và 2 tháng nghỉ hè, các môn học thêm khác như đàn, golf, võ thuật, tennis nếu nhà có khả năng, v.v. ( mình sẽ viết riêng về giáo dục ở NZ – vì nó rất tuyệt)
- Nếu bạn nào có hút thuốc thì nên tập cai thuốc đi là vừa vì một gói thuốc là Malboro có giá khoảng hơn 20nzd. Nhiều người mình biết đã sử dụng thuốc điện tử và từ từ cai hẳn thuốc vì tiếc tiền.
- Bạn nào hay uống bia thì có thể mua bia ở các siêu thị hay Liquor shop với giá cũng hơn 1nzd/chai, bia Ken ngoại nhập có thể mắc hơn. Nếu bạn chịu khó, bạn có thể mua những “kit” làm bia tươi tại nhà khá ngon và rẽ. Ai quan tâm thì inbox mình chỉ cho làm.
- Các chi phí phát sinh khác: sẽ có những khoản chi phí phát sinh đột xuất thâm hụt vào ngân sách của bạn như như bảo hiểm xe hơi, tiền sửa xe, tiền vé máy bay về Việt Nam có việc đột xuất, tiền sửa chữa nhà, tiền ăn ngoài, giải trí, tiệc tùng hoặc các chuyến đi chơi dã ngoại, tiền đậu xe ở city. Do đó, bạn phải đảm bảo trong tài khoản có một khoản dự phòng để đề phòng các trường hợp này.
Có rất nhiều trang web liệt kê những chi phí sinh hoạt ở Auckland như https://www.expatistan.com/cost-of-living/auckland nhưng những gì mình liệt kê ở trên coi như cơ bản là tạm đủ.
Nói tóm lại, chi phí trung bình hàng tháng của một gia đình 2 người lớn và 2 trẻ em rơi dao động vào khoảng 4,000-5,000nzd/tháng. Dĩ nhiên điều này còn tùy thuộc vào điều kiện, sự tính toán chi tiêu của từng nhà. Tuy nhiên đây là các chi phí cố định cơ bản mà bất cứ nhà nào cũng phải chi ra. Bạn nên có kế hoạch chuẩn bị đủ tiền để sinh hoạt trong thời gian bao nhiêu lâu trong trường hợp tệ nhất (khi chưa có thu nhập từ việc làm) và luôn có một khoản dự phòng để cho cuộc sống đỡ bị stress. Hồi mới qua mình đặt mục tiêu chỉ chịu đựng được 6 tháng thất nghiệp trước khi hết tiền và sẽ quay về nước, may mắn là mình đã có việc từ tháng thứ 3, nhưng như thế là cũng đã rất stress lắm rồi.
Hết phần 1 (cont)
====================
Phần tiếp theo của series này là nói về phần thu vào như là về triển vọng việc làm, thu nhập và các khoản chính phủ có thể hỗ trợ trong cuộc sống. Nhớ comment dấu (.) để con chữ trong đầu mình tuôn ra tiếp nhe, chờ mình vài ngày nhé…