25/01/2026
🦠 Update รู้ทัน “ไวรัสนิปาห์ (Nipah virus)”
📌 ข้อมูลควรรู้สำหรับเภสัชกร เพื่อสื่อสารกับประชาชนอย่างถูกต้อง
⸻
🔎 เชื้อไวรัสนิปาห์คืออะไร?
ไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) เป็นเชื้อใน genus Henipavirus family Paramyxoviridae ที่สามารถก่อโรคในสัตว์และ ติดต่อระหว่างสัตว์สู่คน ผ่านสารคัดหลั่งของผู้ป่วยและสัตว์ที่ติดเชื้อถือเป็นปัจจัยสำคัญของการแพร่โรค
📍 เป็น 1 ใน 14 โรคติดเชื้ออันตรายตาม พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558
🧬 การติดต่อของเชื้อ
1.จากสัตว์สู่คน
สัมผัสโดยตรงกับสารคัดหลั่ง เช่น น้ำลาย ปัสสาวะ มูลของสัตว์ที่ติดเชื้อ ได้แก่ ค้างคาวผลไม้ และสัตว์อื่น ๆ ที่มีรายงาน (สุกร แมว แพะ แกะ)
2.ผ่านอาหารที่ปนเปื้อน
• รับประทานผลไม้หรือของกินที่ค้างคาวกัด/ปนเปื้อนสารคัดหลั่ง
หรือน้ำอินทผลัมหรือน้ำผลไม้ที่ไม่ได้ผ่านความร้อน
3.จากคนสู่คน
•สัมผัสใกล้ชิดสารคัดหลั่งของผู้ป่วย เช่น น้ำลาย เลือด
⏱️ ระยะฟักตัวของโรค: ประมาณ 4–14 วัน ในบางรายอาจยาวถึง 45 วัน
🤒 อาการของโรค
ระยะเริ่มต้น
• ไข้สูง
• ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่
ระยะรุนแรง
• มีอาการทางระบบประสาท
• ซึมลง เคลื่อนไหวผิดปกติ
• เกิดสมองอักเสบ
• ภาวะการหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน
☠️ ระยะอันตรายถึงชีวิต
⚠️ อาจเกิดอาการรุนแรงเร็วภายใน 24–48 ชั่วโมง โดยเฉพาะถ้าพบอาการทางระบบประสาทเฉียบพลัน
🛡️ วิธีป้องกันและข้อควรปฏิบัติ
1. ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่และน้ำ โดยเฉพาะหลังสัมผัสสัตว์หรือพื้นที่เสี่ยง
2. หลีกเลี่ยงผลไม้ที่มีรอยสัตว์กัด/เปื้อน ไม่ควรรับประทานผลไม้ที่มีร่องรอยถูกแทะ หลีกเลี่ยงผลไม้ที่ตกพื้น
3. ล้างผลไม้ให้สะอาดก่อนรับประทาน
4. ปรุงอาหารให้สุกและหลีกเลี่ยงเมนูดิบ/สุก ๆ ดิบ ๆ ลดโอกาสการแพร่เชื้อจากอาหาร
5. ไม่เข้าใกล้ถ้ำค้างคาว หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ป่วยโดยตรง
📌 สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
📍 หากมีประวัติเดินทางไปพื้นที่เสี่ยง หรือสัมผัสสัตว์/คนที่มีอาการคล้ายโรคนี้
ควร พบแพทย์ทันที พร้อมแจ้งประวัติ
เพื่อการติดตามและป้องกันการแพร่เชื้อในชุมชน
☎️ สายด่วนกรมควบคุมโรค: 1422
------
เอกสารอ้างอิง
1. กองระบาดวิทยา/กองโรคติดต่อทั่วไป/สำนักสื่อสารความเสี่ยงฯ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
2. ฝ่ายไวรัสระบบประสาทและระบบไหลเวียนโลหิต สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
3. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย พ.ศ. 2559
4. WHO factsheet: Nipah virus
5. Nipah Virus Infection,The center for Food Security & Public Health
6. 2025 CDC Infectious diseases Laboratory test directory
#สภาเภสัชกรรม #ประชาสัมพันธ์สภาเภสัชกรรม
