11/05/2026
8X — THẾ HỆ CỦA SỰ ĐỔI MỚI THẦN KỲ
---
* Đa phần 8X chúng ta từng đi bộ đến trường những năm cấp 1. Lên cấp 2, 3 có chiếc xe đạp là thấy mình người lớn lắm rồi. Những năm đại học, chiếc xe đạp vẫn chở theo bao ước mơ. Rồi đi làm với chiếc Wave “quốc dân” — biểu tượng của một thời thanh xuân cày cuốc, tích góp và trưởng thành. Để hôm nay, chúng ta đã có xe oto điện, sống trong một thời đại xanh hơn, hiện đại hơn.
* Tuổi thơ của 8X có rất nhiều điều mà bây giờ nhớ lại thấy iu vô cùng. Đó là cái điện thoại bàn quay số màu đen, là lần đầu thấy chiếc điện thoại bàn có phím bấm hiện đại hơn. Là những ngày xem chiếc máy nhắn tin như món đồ xa xỉ. Rồi đến thời “cục gạch” trắng đen bền bỉ mà được nâng niu như một gia tài và sự hãnh diện. Và rồi thế giới đổi thay chóng mặt. Từ những chiếc điện thoại chỉ để nghe gọi, nhắn tin… đến thời kỳ bùng nổ của đủ loại di động màu sắc, nắp gập, trượt ngang, nghe nhạc,…. Cuối cùng là smartphone — nơi cả thế giới nằm gọn trong lòng bàn tay. 8X là thế hệ đi qua tất cả những điều đó.
* Là thế hệ đi qua gần như toàn bộ hành trình phát triển của công nghệ thông tin tại Việt Nam. Từ việc ghi chép mọi thứ bằng giấy với những cuốn sổ tay dày cộm và tập hồ sơ buộc dây. Đến lần đầu được chạm vào máy vi tính với chiếc màn hình CRT to như cái tivi nhỏ, lưu trữ di động là ổ đĩa mềm nghe tiếng “rẹt rẹt” mỗi lần đọc dữ liệu. Ngày ấy, được học tin học là như chạm vào tương lai.
* Rồi internet xuất hiện. Những tiếng “tít tít… rè rè…” của dial-up, muốn lên mạng phải dùng đường dây điện thoại cố định. Rồi Yahoo Messenger với bạn bè là ra tiệm net. Muốn vào website nước ngoài thường phải kiên nhẫn chờ rất lâu. Một tấm hình tải vài phút vẫn ngồi đợi đầy háo hức. Vậy mà hôm nay… Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có internet di động nhanh và phổ cập hàng đầu. Chỉ cần một chiếc điện thoại là có thể gọi video xuyên lục địa, làm việc toàn cầu, học bất cứ điều gì trên thế giới chỉ trong vài giây. Và giờ đây… 8X bước tiếp vào thời đại AI.
* Mọi thứ thay đổi nhanh đến mức đôi khi chính chúng ta nhìn lại cũng ngỡ ngàng. Nhưng có lẽ điều đẹp nhất của 8X… là được sống trọn vẹn trong cả hai thế giới. Chúng ta từng có những buổi tối cả nhà quây quần trước chiếc tivi để chờ đúng giờ phát sóng. Là những tuổi thơ với Những Bông Hoa Nhỏ, Tom & Jerry, Hãy Đợi Đấy, là Tây Du Ký, là Bao Công. Trưởng thành với những bộ phim của Châu Tinh Trì, là những cuộn phim bộ hình sự, kiếm hiệp, hài … của TVB mà cả xóm cùng xem và bàn tán. Ngày ấy, muốn xem phim phải chờ. Muốn nghe nhạc phải đợi. Muốn giải trí cũng cần sự kiên nhẫn. Còn hôm nay… Mọi thứ chỉ cách chúng ta một cú chạm trên internet.
* 8X cũng là thế hệ chứng kiến cách con người học tập thay đổi. Từ những ngày học thuộc lòng từng trang sách. Từ việc chép bài kín cả cuốn tập, ngồi mòn ghế ở thư viện. Đến nay là học từ trải nghiệm thực tế, từ những thí nghiệm trực quan sinh động. Rồi tự học qua những nền tảng công nghệ toàn cầu. Và giờ đây… AI đã bắt đầu trở thành một phần của cuộc sống mỗi ngày.
* 8X không phải thế hệ hoàn hảo. Nhưng chắc chắn là thế hệ của chuyển mình. Là thế hệ đặc biệt nhất.
* Vì chúng ta vẫn nhớ về hồi đó và vẫn sống, thích nghi với thế giới mới. Chúng tôi hiểu cảm giác thiếu thốn nên biết quý trọng sự đủ đầy. Chúng tôi từng sống trong thời chưa có internet nên vẫn tin vào những cuộc gặp gỡ trực tiếp và thật lòng. Chúng tôi từng đi qua những năm tháng khó khăn nên luôn có một niềm tin rất lớn vào tương lai phía trước. Từ đèn dầu đến công nghệ AI. Từ thư tay đến video call. Từ đi bộ đến oto điện. Từ chiếc “cục gạch” đến smartphone. Từ một Việt Nam còn nhiều gian khó… đến một Việt Nam khiến chúng tôi tự hào mỗi ngày.
* Có lẽ vì đã đi qua quá nhiều đổi thay, nên 8X trở thành một thế hệ rất đặc biệt. Một thế hệ biết thích nghi, sẵn lòng học hỏi, chấp nhận cái mới mà vẫn giữ trong tim những giá trị tốt đẹp cũ.
