14/01/2026
BÍ QUYẾT GIÚP CỨNG CÂY, GIẢM NỨT TRÁI TRONG NÔNG NGHIỆP KHÔNG HÓA CHẤT- KĨ THUẬT Ủ PHÂN LÊN MEN TỪ VỎ TRỨNG
(Tất cả các bài viết đều là ý kiến cá nhân của tôi và có tham khảo các nghiên cứu khoa học trong nước và nước ngoài, vui lòng bình luận mang tính góp ý và xây dựng, hình ảnh mang tính chất minh họa – người thật không phải Al, xin cảm ơn !)
Trong nông nghiệp nói chung và canh tác không hóa chất nói riêng thì vai trò của các nguyên tố trung lượng đóng vai trò cực kì quan trọng trong quá trình sinh trưởng phát triển của cây trồng, trong đó 2 nguyên tố chủ đạo nhất là: Canxi và Silic. Canxi giúp mô cứng chắc, giảm nứt trái và thối đầu hoa, định hướng phát triển rễ và chống stress, tham gia cân bằng ion và pH trong tế bào. Silic giúp tăng độ cứng thân lá, giảm đổ ngã, cải thiện độ mở khí khổng giúp chống cháy lá, giúp tăng hoạt tính enzyme chống oxy hóa.
Mặc dầu biết vai trò quan trọng của 2 nguyên tố trên, tuy nhiên trong thực tế khi bón Canxi và Silic thường gặp rất nhiều lỗi làm cho cây không hấp thụ được như:
- Bón Ca nhưng pH đất quá thấp, bón Ca cùng phân có chứa P / Sunfat / Mg , dùng CaCl₂ hoặc CaCO₃ nhưng thiếu nước, dùng Ca dạng chậm tan cho cây cần canxi nhanh.
- Dùng nguồn Si không tan trong nước, bón Si nhưng pH quá thấp, bón Si chung với Ca/Mg trong dung dịch thủy canh, dùng phân Si có tạp chất cao (Al, Fe) tăng độc phèn.
>>> Để khắc phục triệt để các lỗi thường gặp khi cung cấp Ca và Si, tôi xin phép chia sẻ 1 cách ủ phân lên men nhằm tạo ra nguồn Ca và Si dồi dào, giúp cây dễ hấp thụ và tối ưu hóa tối đa nguồn nguyên liệu đầu vào.
CÔNG THỨC Ủ PHÂN LỎNG (CA + SI) LÊN MEN
1. Mục tiêu:
Tạo phân kết hợp Ca + Si hữu cơ từ:
vỏ trứng/vỏ sò (canxi)
tro trấu đã hoạt hóa (silic amorphous)
men LAB để tạo Ca-Si hữu cơ dễ hấp thu
2. Cơ chế sinh học:
Vi khuẩn lactic (LAB) tiết enzyme → tạo acid lactic.
Acid lactic phản ứng với CaCO₃ trong vỏ trứng → Ca-lactate hữu cơ
Than trấu chứa SiO₂ không kết tinh, khi gặp acid yếu → giải phóng H₄SiO₄ (dạng Si cây hấp thu được).
Khi môi trường có bổ sung đạm amino (đạm cá, đạm trứng sữa, đạm đậu nành…. thủy phân) acid amin bắt giữ Ca²⁺ → tạo phức Ca-amino chelate. Dạng này: không bị kết tủa, thấm mạnh vào lá và mô non tăng cứng tế bào mà không nóng cây.
Dạng thu được: Ca-lactate (tan nhanh) và Silic dạng acid H₄SiO₄ (cây hấp thu trực tiếp).
3. Nguyên liệu:
Vỏ trứng/vỏ sò nghiền, sạch, phơi khô hoặc rang nhẹ: 1 kg
Than trấu hoạt hóa (tức là than đen, không phải tro vàng xám): 0,5–1 kg
Mật rỉ đường (hoặc đường thô, đường vàng) tỷ lệ 10 – 20% (200g)
Dịch đạm amino tự nhiên: tỷ lệ 50% (1 -2 lít đạm cá, đạm trứng sữa, đạm đậu nành…. thủy phân, có thể thêm hoặc không). Đạm amino tự làm chứa nhiều acid amin → sẽ tạo phức chelate tự nhiên với Ca.
Nước vo gạo đã lên men LAB tự nuôi: 1 – 20% (100ml – 1l)
Nước sạch tốt nhất nước giếng, nước đã lọc phèn, không dùng nước máy nhiều clo: thêm cho đủ 5 lít.
4. Cách làm:
· Rửa sạch – phơi – rang nhẹ vỏ trứng để khử mùi & loại protein dễ thối. Đập nhỏ hoặc xay vụn (càng nhỏ càng nhanh chuyển hoá). Nếu có có sẵn lượng lớn nước gạo đã lên men LAB thì để luôn vỏ trứng tươi nhằm tận dụng hết nguyên liệu và giảm công.
· Cho vỏ trứng vào hũ nhựa/thủy tinh, xô nhựa, vỏ thùng sơn nước.
· Hòa:
- 200 g mật rỉ hòa loãng với 500ml nước sạch trước.
- 100ml – 1l nước vo gạo đã lên men LAB tự nhiên.
- 1- 2l đạm thủy phân (có thể thêm hoặc không).
- Thêm nước sạch cho đủ 4 -5 lít hỗn hợp → đổ vào hũ.
· Đậy hũ không kín hoặc nắp có van 1 chiều thoát khí (để thoát khí CO₂).
· Ủ 7–10 ngày, khi hết nổi bọt → Ca đã chuyển thành dạng hữu cơ (dùng quỳ tím hoặc bút đo pH từ 4.2-5 là được).
· Trộn phần than trấu vào hỗn hợp trên, ủ thêm 7-10 ngày.
· Lọc lấy nước – phần vỏ còn lại có thể trộn phân compost.
>>> Lưu ý dấu hiệu nhanh nhận biết dung dịch Ca–Si đạt chất lượng ( chỉ cần đạt từ 3/5 )
- Dung dịch trong, không đục, không có cặn trắng dù để yên vài giờ.
- pH nằm trong khoảng 4,0 – 5,8 (hơi chua, mùi lên men dịu).
- Pha loãng 1:100 với nước vẫn trong, không xuất hiện mây trắng.
- Lắc mạnh hoặc hâm ấm nhẹ (40–50°C) vẫn không đục.
- Phun thử lên lá lá khô tự nhiên không bị rửa trôi sau 24 giờ không để lại phấn trắng.
5. Cách dùng:
Tưới gốc: pha 1:100 (10 ml/1 lít nước).
Phun lá: pha 1:200
Dùng 7–10 ngày/lần.
>>> Lưu ý: với dung dịch Ca – Si lỏng, pha loãng chỉ giới hạn từ 100 – 200 lần (kiểm soát pH tưới tầm 6.0 -6.2) là tốt nhất, tuyệt đối không bổ sung các hợp chất Ca, Si hóa học sẽ gây kết tủa dung dịch, mất tác dụng.
Trích : Fb Chị Ánh Lê
Cảm thấy biết ơn C râtd nhiều
Mình chia sẽ lại, và lưu lại để khi cần đọc lại thì sẻ mở ra nhanh nhất ♡♡♡♡
