28/07/2022
Người Nông Dân Việt Nam !
Là thằng nhà quê, lớn lên với biển, với cua, tôm và cá, nhưng nghe 2 từ nông dân là tui thấy nôn nao lắm, không biết vì sao cả. Đi xa, đi đến vùng đất lạ, dù có lạc lõng, có cô đơn, nhưng mà khi được ngồi nói chuyện với mấy bà, mấy bác, cô chú, cả mấy đứa nhóc ngoài ruộng, tôi thấy bình yên lắm. Cho nên, khi đọc, có khi ngừa ngựa ngồi viết lang man, "nông dân" lại hút hồn tôi.
"Niềm vui của người nông dân bé mọn, giản dị, đạm bạc biết chừng nào..."
---
TÁM MƯƠI PHẦN TRĂM
(Nguyễn Ngọc Tư)
Bạn bè bảo tôi viết về đề tài nông dân là quá trời khôn, đối tượng đọc nhiều mà đề tài cũng phong phú, đến tám mươi phần trăm dân số của Việt Nam là nông dân kia mà. Tôi nghe, cười, chảy nước mắt ra, như khóc.
Phải, tôi đang viết về họ, những người nông dân, nhưng viết trong im lặng rợn người, không phản hồi, không chê bai.
Chẳng có bao nhiêu trong số tám mươi phần trăm ấy đọc được những gì tôi viết. Với họ, văn chương vừa là thứ xa xỉ, vừa là đồ bỏ đi. Có người còn không biết chữ, có người áo không lành, có người không đủ gạo ăn, dậm lia thia trên những cánh đồng năn bỏ vô keo chao để đem ra cổng trường tiểu học ngồi bán... Những người ấy, tôi bưng văn chương tới cho, họ còn nổi quạu, chửi thề, phải trái bắp, gói xôi... còn giúp người qua bữa, chứ một đống chữ làm sao no lòng.
Và những ảo tưởng văn chương của tôi đã tan, lâu rồi. Nhiều lúc ngồi trước trang viết, tôi thấy tuyệt vọng. Làm sao diễn tả được cái xót của mồ hôi chảy xuyên qua chân mày xuống mắt một người gánh nước giữa nắng trưa tưới cải? Làm sao chuyển tải được cái đau thắt ruột khi nhìn đồng lúa sắp thu hoạch của mình tả tơi trong mưa bão?
Làm sao tôi lột tả được tâm trạng của người cha khi những đứa con giành nhau cạo cơm cháy?
Khi cuốn chiếu ngồi chò co nhìn mưa nửa đêm dột tinh tang xuống đầu giường? Họ buồn, nhưng buồn đến độ khủng khiếp nào? Tôi biết diễn tả cái buồn ấy ra làm sao?
…
… Và nhiều lúc người nông dân bỗng vô hình, trong vắt trong mắt những công chức ít khi cười. Có cảm giác như người nông dân sống bình dị, lặng lờ quẩn quanh trong lũy tre làng lâu quá nên đã bị lãng phai đi.
Ngày mai này tôi cũng buộc lòng quay lưng với họ, làm ơn ai đó cất lên giùm những tiếng nói xót xa!
(*) Con số này không chính xác; có thể ít hơn vì những chàng trai cô gái quê đang lũ lượt rủ nhau phiêu bạt kiếm sống giữa các thành phố, các chợ người, những cuộc hôn nhân may rủi; có thể nhiều hơn, vì những người ra vẻ kẻ chợ chảnh chọe như tôi, rốt cuộc cũng nằm trong tám mươi phần trăm bé mọn ấy....
ÔI người nông dân!
Đẹp và Lạ . . .