26/11/2025
KỸ THUẬT CHIÊN GIÒN: Nguyên tắc và lưu ý
Hôm trước trong một comment, có chị đã hỏi mình cách để chiên chả giò (nem rán) giòn lâu. Mình không trả lời được trong comment, vì thực ra quá nhiều nội dung để chia sẻ với món đồ chiên. Vậy nên bữa nay mình viết bài này.
Từ giòn trong thực phẩm, là một miêu tả về kết cấu, diễn tả trạng thái thực phẩm bị mất nước, trở nên khô, cứng, xốp. Do vậy, mình hiểu cốt lõi nhất của tạo độ giòn, là làm mất nước. Còn món chiên bị ỉu đi, là do thấm nước trở lại. Đơn giản vậy thôi.
Từ đó, mình chia các món chiên ra làm 2 loại: giòn toàn phần, và giòn một phần.
1. Giòn toàn phần:
Đây là những món cần loại bỏ gần như hoàn toàn nước, như bánh phồng tôm, quẩy, da cá chiên giòn. Khi chiên, nước thoát đi hoàn toàn, thực phẩm nở phồng và có kết cấu rỗng, xốp. Chỉ cần để nguội, cho vào bọc kín, là không sợ nó mềm trở lại.
2. Giòn một phần, hay ngoài giòn, trong mềm mọng:
Đây là trọng tâm của bài này, nơi mà đa số các món chiên đều hướng tới. Bạn sẽ thấy nhóm này ở hầu hết các món đồ chiên. Gà rán, chả giò, cá chiên, đậu hũ…đều thuộc trường phái này. Mục tiêu nhóm này là: vỏ giòn, nhưng bên trong không được khô, còn mọng nước, mềm tan.
Ca này khó mà dễ! Tại sao?
Vì khi bạn chiên, thực phẩm nóng lên, nước từ bên trong bốc ra ngoài. Nhưng bạn lại cần lớp vỏ giòn. Lớp vỏ ngoài sẽ mất nước nhiều nhất khi tiếp xúc với dầu nóng, đồng thời tạo phản ứng maillard thơm nức, tạo nên món chiên giòn tan hấp dẫn.
Nhưng, khi bạn vớt ra, nhiệt độ tiếp tục làm nước bên trong bốc hơi, và nó thoát ra ngoài qua vỏ. Áp lực này giống như một cái nồi nước, liên tục đẩy nắp vung lên. Kết quả là lớp vỏ của bạn nhanh chóng mềm nhũn đi một cách tệ hại.
Quá trình diễn ra đúng như thế, cho mọi món chiên.
Giờ bạn đã hiểu. Nên chúng ta đi từ từ từng phần một. Mình sẽ mong muốn các bạn hiểu về bản chất, và tự mình biến tấu mọi món chiên hoàn hảo cho gia đình. Chứ không phải cách chiên, mẹo chiên như trên youtube hay chỉ.
Ở nhóm này, mình chia ra 2 phần nhỏ nữa: chiên có bột và không bột.
- Gà rán: quá rõ ràng, là loại có bột.
- Cá chiên giòn, bò viên, cá chả chiên… là loại không bột. Tuy nhiên yêu cầu từng loại sẽ khác nhau. Bạn sẽ tự phân loại dựa trên nhu cầu: ví dụ cá chiên phải giòn, còn bò viên, cá chả thì không cần giòn, mà chỉ cần vàng thơm (phản ứng maillard) là được. Trong phần không bột này, lại có loại đồng nhất kết cấu như cá chiên (bỏ qua phần da nhé), còn hoành thánh chiên, chả giò là loại có kết cấu vỏ và nhân khác nhau.
CHIÊN CÓ BỘT LẠI PHÂN THÀNH BỘT ƯỚT VÀ BỘT KHÔ
Lại gồm bột ướt và bột khô. Và mỗi loại bột có cách pha khác nhau. Nếu nói về bột thì chắc phải một bài khác mới đủ được. Bày này mình chỉ nói về kỹ thuật chiên, nên chỉ trình bày cách chiên với bột chiên pha sẵn ngoài chợ có bán.
Lớp bột ướt sẽ đóng vai trò là lớp vỏ giòn, dầy hơn, kết cấu rõ ràng hơn bột khô. Trong khi đó, bột khô chỉ có tác dụng hút nước bề mặt, làm thực phẩm ít bắn dầu, còn việc giòn không lại phụ thuộc chính lớp vỏ ngoài của thực phẩm.
Tới đây hơi nhức đầu rồi nè. Nhưng thôi, mình sẽ dừng lại việc phân loại và đi vào kĩ thuật chiên. Còn việc phân chia bột thế nào, mình dành cho một bài khác.
NHIỆT ĐỘ DẦU VÀ CÁCH CHIÊN
Bạn thấy đa số món chiên giòn, đều cho thực phẩm vào khi dầu nóng không? Mục đích là để tạo lớp vỏ ngoài giòn, làm co rút bề mặt, giữ nước bên trong. Nếu bạn cho thực phẩm vào lúc dầu chưa đạt độ nóng mong muốn, dầu sẽ thấm ngược vào, làm món ăn ngấm dầu và khó giòn.
Tùy vào món ăn mà nhiệt độ dầu có thể dao động từ 140 đến 180 độ.
Bạn cũng từng nghe rất nhiều về kĩ thuật chiên 2 lửa: Tóm gọn lại như sau:
- Lần 1: Làm chín thực phẩm từ trong ra ngoài. Sau đó để nguội, cho hơi nước thoát ra bề mặt.
- Lần 2: Khi bề mặt đã nguội tầm 40-50 độ, thì chiên lửa lớn lần 2. Lần này thì chiên nhanh, mục đích đẩy hơi nước của lớp vỏ ra và làm vàng bề mặt. Nhớ chiên nhanh để nhiệt độ không vào trong, tiếp tục làm nóng nhân và đẩy hơi nước ra nữa. Chiên 2 lửa thì phần nhân không nóng quá như chiên 1 lửa, nhưng giữ được độ giòn lâu hơn 1 chút.
Một lưu ý quan trọng khi thao tác: Trong 30-45 giây đầu tiên khi thả thực phẩm vào, tuyệt đối không đảo. Hãy để lớp bột kịp định hình. Đảo sớm sẽ làm bột bị tróc và nát.
SAU KHI CHIÊN
Tốt nhất để ra rổ inox, lưới để hơi nước thoát đều. Để lên giấy thấm dầu sẽ bị mềm mặt dưới, nhất là chả giò.
Có thể quạt nhẹ cho hơi nước mau bay đi. Cái này mấy bà ưa nghĩ sai, sợ ra gió mau mềm. Nhưng 90% món chiên bị mềm không phải độ ẩm không khí, mà là hơi nước bên trong thoát ra làm mềm vỏ.
Cuối cùng, chiên ra ngon nhất là ăn liền. Để lâu quá nó cũng mềm thôi.
Bài này khá dài. Bài sau mình sẽ tiếp tục viết về bột trong chiên, và một số thủ thuật lưu ý, trong đó có cả việc mấy cha youtube ưa dạy vắt chanh vô trong chảo dầu nữa. Mình thực sự không hiểu luôn!
Nấu ăn thực ra không khó, hiểu chút về vật lý, về hóa học là được. Chúc các bạn vui khi vào bếp!