24/08/2025
"MỘT NĂM BỐN MÙA" HAY "MỘT ĐỜI BỐN MÙA", BẠN CHỌN CÁI NÀO?
Ở tuổi 16, khi chỉ còn 2 tuần nữa là tốt nghiệp cấp 3, vì gia cảnh nghèo khó, Rockefeller đã phải nghỉ học, ra ngoài xã hội kiếm sống với công việc đầu tiên là trợ lý kế toán cho một công ty sản xuất thu mua nhỏ có tên Hewitt & Tuttle. Ở tuổi 43, cuộc đời ông lúc này đã thay đổi hoàn toàn, từ một cậu bé nghèo khó không có gì tới người đàn ông giàu có nhất nước Mỹ, đồng thời thành lập ra "công ty Tơ-rớt" đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ. Ông chính là ông vua dầu mỏ nổi tiếng khắp nước Mỹ, John D. Rockefeller.
Cũng giống như câu "sướng quá hóa khổ", khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, sức khỏe của Rockefeller đã xảy ra vấn đề. Ngày hôm đó, ông đột nhiên ngất xỉu, bác sĩ chẩn đoán ông mắc bệnh tim mạch, mạch máu não và nhiều bệnh mãn tính khác, cơ thể trông có vẻ khỏe mạnh nhưng thực ra lại rất yếu. Bác sĩ nói rằng không có cách chữa trị, ước tính lạc quan nhất là Rockefeller sẽ chỉ sống được đến 48 tuổi.
Đối mặt với thực tế đau lòng này, tóc của Rockefeller đã bạc trắng chỉ trong thời gian ngắn. Trong giới kinh doanh, ông có khả năng hô mưa gọi gió; trong cuộc sống, ông cũng là một người rất mạnh mẽ. Tuy nhiên, khi đối mặt với bệnh tật, ông lại chẳng thể làm gì hơn. Thực tế, ông sớm đã có dự cảm gì đó. Trong suốt 30 năm qua, ông đã trải qua mỗi ngày trong sự mệt mỏi cùng cực. Chỉ cần làm việc là sẽ làm quên ngày quên đêm, thậm chí có khi thức trắng liền hai ngày. Trong mắt người khác, ông là một người nhiệt huyết và hết mình, nhưng chỉ có chính ông mới biết rằng mình mệt mỏi ra sao, và đã đến lúc phải nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, Rockefeller không hề bi quan, dẫu sao thì ông cũng đã trở thành người giàu nhất, lý tưởng sống của ông về cơ bản đã được hiện thực hóa. Thời gian còn lại, ông bắt đầu đào tạo cho mình những người kế thừa.
Một ngày nọ, công ty cần cử người đến Châu Phi để khảo sát. Rockefeller quyết định tự mình đi, cũng chính chuyến đi châu Phi này đã thay đổi cuộc đời ông.
Trên đường đi, xe của họ không may đi vào vũng bùn. Rockefeller và hướng dẫn viên địa phương đã đi tìm kiếm sự giúp đỡ. Họ vào một ngôi làng gần đó, nó giống như một ốc đảo giữa sa mạc. Rockefeller phát hiện ra những người ở đó đều đang nghỉ ngơi mà không làm việc. Rockefeller nói rằng chỉ cần có thể giúp ông kéo được xe ra, ông sẽ cho họ rất nhiều tiền. Bất ngờ là những người dân ở đó đều từ chối. Hướng dẫn viên nói với Rockefeller rằng, người dân địa phương cho rằng đang là mùa đông, và vào mùa đông thì họ không cần tiền. Rockefeller không hiểu mùa đông thì có liên quan gì đến tiền bạc?
Hướng dẫn viên giải thích rằng người dân ở đây rất tin vào 4 mùa trong năm. Thấy Rockefeller vẫn chưa hiểu, hướng dẫn viên giải thích cặn kẽ hơn.
Trong rất nhiều khía cạnh cuộc sống của mình, người dân ở đây rất tuân theo quy luật tự nhiên. Họ tin rằng vì cây trồng được gieo vào mùa xuân, canh tác vào mùa hè, thu hoạch vào mùa thu và cất giữ vào mùa đông, nên con người cũng cần như vậy. Mùa xuân bắt đầu trồng trọt và chuẩn bị cho việc săn bắn, mùa hè phải chăm sóc hoa màu và săn bắn; mùa thu phải thu hoạch và bắt những con mồi đã trưởng thành lần cuối; mùa đông thì nghỉ ngơi, không làm việc.
Họ chỉ giữ lại đủ lương thực cho mùa đông, phần còn lại sẽ quyên góp cho những người già yếu và những người không thể tự nuôi sống bản thân vì bệnh tật. Họ ngủ đông như động vật trong suốt mùa đông, ở nhà và không ra ngoài, nhiều nhất cũng chỉ nói chuyện với một vài người hàng xóm gần đó.
Rockefeller khinh khỉnh nói: "Thảo nào họ chẳng thể trở nên giàu có. Muốn giàu có, phải chăm chỉ làm việc. Dù là mùa xuân hay mùa đông, cũng phải làm việc chăm chỉ". Hướng dẫn viên dịch lời Rockefeller nói với cư dân địa phương. Những cư dân địa phương nhìn Rockefeller một cách khinh thường và nói điều gì đó. Hướng dẫn viên nói với Rockefeller rằng họ cảm thấy ông chỉ vì tiền mà đang vi phạm quy luật tự nhiên, đồng thời từ bỏ nhiều cơ hội trải nghiệm cuộc sống của chính mình. Cuộc đời của họ có nhiều cái xuân hạ thu đông, trong khi cuộc đời Rockefeller chỉ có một xuân hạ thu đông. Họ cũng cảnh báo Rockefeller rằng nếu không thay đổi thái độ đối với cuộc sống, cơ hội trải qua mùa xuân thứ hai của ông e là cũng chẳng có.
Rockefeller đã vô cùng sốc. Đúng vậy, Rockefeller khi còn nhỏ giống như mùa xuân, thường xuyên làm thêm ngoài giờ học, kiếm chút tiền, đó là giai đoạn chuẩn bị cho cuộc sống sau này; Rockefeller khi là một thanh niên lại giống như mùa hè, làm việc bất kể ngày đêm, trở thành tỷ phú tự thân, thành lập nên công ty dầu mỏ; Rockefeller ở tuổi trung niên đã gặt được quả ngọt, trở thành người giàu có nhất nước Mỹ; Rockefeller của hiện tại đã phải bước vào mùa đông, nhưng ông liệu còn có cơ hội nghênh đón mùa xuân thứ hai của đời mình hay không? Hiện tại, dù đã công thành danh toại, nhưng ngược lại lại không còn động lực tiến lên nữa.
Chuyến đi tới Châu Phi lần này khiến ông muốn giành lấy mùa xuân thứ hai cho mình, ông muốn trải qua nhiều cái xuân hạ thu đông, không muốn cuộc đời mình chỉ có một cái bốn mùa. Sau khi trở về Mỹ, Rockefeller đã có một quyết định khiến nhiều người bất ngờ. Ông quyết định sẽ quyên góp ít nhất 1 triệu đô la Mỹ cho công việc từ thiện mỗi năm. Trước khi mất, ông muốn quyên góp phần lớn tài sản của mình.
Trước đó, Rockefeller nổi tiếng là người "vắt cổ chày ra nước", không những chưa từng quyên góp dù chỉ 1 đồng, ngay cả khi bạn bè tổ chức đám cưới, ông cũng chỉ tặng một món quà khá rẻ tiền. Nhưng lần này, ông nói được làm được. Đầu tiên, ông quyên góp tiền cho nhiều khu vực ở châu Phi, sau đó ông quyên góp một số lượng lớn tài sản cho nhiều tổ chức từ thiện trên khắp thế giới, chủ yếu là để phổ biến giáo dục, loại bỏ bệnh tật và đảm bảo chăm sóc y tế.
Mùa đông năm đó, Rockefeller đã quyên góp hơn 1 triệu đô la, ông đồng thời cũng không làm gì để kiếm lại số tiền đã quyên góp đi. Tuy nhiên, ông lại có được sự vui vẻ trong tâm hồn. Vì không phải nghĩ xem làm thế nào để kiếm tiền, Rockefeller đã ngủ rất ngon, cơ thể cũng bắt đầu hồi phục một cách thần kì.
Mùa xuân thứ hai sau đó, Rockerfeller mới bắt đầu mở lại các kênh kiếm tiền. Kể từ đó về sau, cứ vào mùa đông mỗi năm, Rockefeller đều quyên góp một số tiền nhất định, và còn thành lập một quỹ quốc tế khổng lồ mang tên The Rockerfeller Foundation. Peking Union Medical College (Đại học Y khoa Liên minh Bắc Kinh) nổi tiếng ở Trung Quốc là do quỹ Rockefeller quyên góp. Công việc khai quật và khảo cổ "Người Bắc Kinh" ở Chu Khẩu Điếm cũng được hoàn thành với sự tài trợ của Rockefeller.
Rockefeller đã truyền tải lại "tinh thần về 4 mùa trong năm" cho con trai và cháu trai của mình. Cả con trai và cháu trai của ông sau này đều trở thành những nhà từ thiện nổi tiếng. Trước khi qua đời, Rockefeller đã tặng 95% tài sản, chỉ để lại hơn 20 triệu đô la Mỹ cho con trai mình.
Rockefeller vốn dĩ tưởng mình chỉ sống thêm được 5 năm nữa, cuối cùng đã tho tới tận 98 tuổi. Con trai và cháu trai của Rockefeller, những người cũng tuân theo quy luật 4 mùa trong năm, cũng lần lượt sống đến 87 và 95 tuổi.
Sau vô số những xuân hạ thu đông, cuộc đời Rockefeller đã đi đến hồi kết một cách hoàn hảo. Còn bạn, bạn muốn cuộc đời mình là "một năm bốn mùa" hay "một đời bốn mùa"?
St
