25/01/2026
Nhận ra bài học gì từ việc 1 loạt hãng sữa lớn bị thu hồi gần đây ?
(Bài viết mang tính phân tích và lập luận cá nhân dựa trên các thông tin chính thống, có dẫn nguồn rõ ràng. Không nhằm mục đích hạ bệ hay gây hiểu nhầm cho bất kỳ thương hiệu nào. Mọi người chủ động check lại thông tin nếu cần thiết)
Có thể nhiều mẹ chưa để ý, nhưng trước khi Nan và Aptamil được nhắc tới nhiều gần đây, thì đã có một hãng sữa lớn khác bị thu hồi cũng vào tháng 1/2026, đó là Picot.
Picot không phổ biến ở Việt Nam nên dễ bị bỏ qua, nhưng thực tế đây không phải một hãng nhỏ. Mình có thời gian dài ở Pháp, nên khi nghe tên Picot bị thu hồi là mình đã rất "sững sờ".
Picot thuộc Tập đoàn Lactalis, một trong những tập đoàn sữa lớn nhất thế giới, đứng sau rất nhiều thương hiệu sữa quen thuộc tại châu Âu. Họ cung cấp sữa nguyên liệu thô cho rất rất nhiều tập đoàn sữa lớn. Việc một thương hiệu thuộc tập đoàn lớn như vậy cũng phải thu hồi sản phẩm khiến mình bắt đầu đặt câu hỏi: liệu đây có chỉ là lỗi riêng của từng hãng, hay có phải là vấn đề nằm ở đâu đó sâu hơn ko ?
Những ngày sau đó, khi tiếp tục thấy Nan rồi Aptamil cũng liên quan đến các thông tin thu hồi, mình nhận ra: nếu chỉ nhìn vào tên hãng, rất dễ hoang mang và đi đến những kết luận cảm tính kiểu: “sữa công thức giờ không còn an toàn” hay “chắc là do nguyên liệu từ nước này nước kia”. Nhưng khi thử nhìn câu chuyện theo logic chuỗi cung ứng, mọi thứ lại rõ ràng hơn. Nên hôm nay mình viết bài này để chúng ta cùng nhìn nhận về vấn đề thật sự, và chia sẻ cách mình đánh giá về các hãng sữa sau những "khủng hoảng" như thế này.
Trong các đợt thu hồi gần đây, vấn đề được nhắc tới không phải là “sữa có độc tố”, mà là nghi ngờ một số lô nguyên liệu vi chất có thể nhiễm độc tố vi sinh trong quá trình sản xuất (cụ thể lần này là cereulide). Đây là loại độc tố không dễ bị phá huỷ bằng nhiệt (ví dụ ở khâu sấy sữa), nên nếu không được phát hiện sớm ở khâu đầu vào, nó có thể đi theo sản phẩm ra thị trường.
Nghĩa là, sự cố không nằm ở lon sữa, mà nằm ở MỘT MẮT XÍCH phía trước lon sữa.
Nan, Aptamil và Picot không cùng tập đoàn, không cùng nhà máy, cũng không cùng quốc gia sản xuất thành phẩm. Đây là điều làm các mẹ hoang mang vì ko biết truy vết tiếp ở đâu, phải ko ?
=> Rõ ràng, điểm chung không nằm ở thương hiệu, cũng không phải do công thức riêng của từng hãng. Điểm giao nhau thực sự nằm ở chuỗi cung ứng nguyên liệu. Và chính ở khâu nguyên liệu này, nếu quy trình kiểm soát không chặt, rủi ro có thể phát sinh.
Các lô sữa bị thu hồi đều có sử dụng ARA (arachidonic acid). Đây là 1 vi chất bổ sung cho phát triển não bộ và thị giác. ARA không phải sữa tươi, mà là nguyên liệu công nghiệp, và trên thế giới chỉ có rất ít nhà cung cấp ARA quy mô lớn. Điều này có nghĩa là: nhiều hãng sữa khác nhau, dù cạnh tranh trực tiếp, thì vẫn có thể dùng chung một nguồn ARA.
Vấn đề trong đợt thu hồi vừa rồi không phải ARA nói chung, mà là một nguồn ARA cụ thể bị phát hiện nhiễm cereulide (độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra). Vì vậy, chỉ những lô sữa dùng đúng nguồn ARA đó mới bị thu hồi, chứ không phải toàn bộ sản phẩm của hãng.
Việc các hãng thu hồi “lần lượt” cũng là điều bình thường. Quy trình an toàn thực phẩm thường diễn ra theo chuỗi: một nước phát hiện -> cảnh báo toàn hệ thống -> các hãng rà soát ngược nguyên liệu -> hãng nào phát hiện liên quan thì thu hồi. Đây là logic và quy trình rất hợp lý để rà soát chất lượng trên diện rộng.
Vậy có hãng sữa nào khác có nguy cơ không?
Về mặt lý thuyết, bất kỳ hãng nào có sữa công thức cho trẻ nhỏ, có bổ sung ARA và mua ARA từ bên thứ ba đều cần rà soát. Điều này không phân biệt hãng lớn nhỏ, organic hay đạm A2.
Nhưng nguy cơ không có nghĩa là việc CHẮC CHẮN bị thu hồi, vì còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu cụ thể mà hãng đó sử dụng.
Vậy nên trong những khủng hoảng chất lượng sữa này, những việc quan trọng mẹ cần nhớ là:
- Thu hồi theo lô, chứ ko phải theo thương hiệu
- Ko phải cứ thấy tên hãng bị thu hồi là phải đổi sữa
- Việc hãng chủ động thu hồi cho thấy quy trình an toàn đang được hãng làm nghiêm túc. Đây là tín hiệu tốt cho thấy tinh thần minh bạch và trách nhiệm của hãng với thương hiệu của mình
Thay vì hoang mang, mẹ chỉ cần kiểm tra batch/lot number trên lon (cẩn thận nữa thì chụp lại hết đáy lon sữa đã sử dụng để có question với hãng khi cần).
Tiếp theo là theo dõi thông báo chính thức từ hãng xem họ giải quyết thế nào.
Và cuối cùng, hiểu rằng rủi ro nằm ở lô sản xuất, ko nằm ở cái tên thương hiệu.
Từ đó, mình cũng nhìn lại câu chuyện “nguyên liệu từ Trung Quốc” mà nhiều mẹ đang rất lo. Thực tế, chuỗi cung ứng thực phẩm hiện nay là chuỗi toàn cầu. Không chỉ ARA hay DHA, mà rất nhiều vitamin, khoáng chất trong sữa công thức đều được sản xuất ở nhiều quốc gia khác nhau, trong đó có Trung Quốc. Việc một nguyên liệu đến từ đâu cũng ko tự động quyết định nó an toàn hay không. Điều quan trọng hơn là quy trình kiểm soát vi sinh của nhà cung cấp, và khả năng sàng lọc nguyên liệu đầu vào của hãng sữa (hãng có test lại nguyên liệu đầu vào trước khi đưa vào sản xuất sll hay ko)
Điều làm mình thay đổi cách nhìn không phải là chuyện nguyên liệu đến từ quốc gia nào, mà là CÁCH MÀ HÃNG PHẢN ỨNG KHI CÓ RỦI RO. Có hãng chủ động thu hồi, công bố rõ lô nào bị ảnh hưởng, lô nào không. Có hãng thông tin khá rõ ràng và nhất quán. Nhưng cũng có những trường hợp truyền thông chậm hoặc vòng vo, khiến các mẹ càng thêm lo lắng. Với mình, điều này còn quan trọng hơn cả những lời quảng cáo về “nguồn sữa cao cấp”.
Sau khi hiểu được logic này, mình thấy bản thân bớt hoang mang hơn rất nhiều. Ko có loại sữa nào an toàn tuyệt đối, nhưng có những hãng kiểm soát rủi ro tốt hơn và có những hãng xử lý khủng hoảng kém hơn. Việc của chúng ta ko phải là tẩy chay trong hoảng sợ, mà là theo dõi thông tin chính thức, để ý mã lô, và nhìn cách hãng hành xử khi có vấn đề.
Vậy nên các mẹ ạ, hãy cứ khó tính trong việc lựa chọn sữa, và có những yêu cầu mạnh mẽ về việc minh bạch thông tin từ hãng.
✅ Sau khủng hoảng này, kể ra nếu các hãng có thể show được việc ARA của hãng nhập từ bên nào, thì thật sự là tuyệt vời. Nhưng điều này gần như là ko thể, vì nó còn liên quan bí mật kinh doanh của các bên.
‼️Vậy nên, những câu hỏi mà mình thật sự mong trong thời gian tới đây, các hãng "chưa/không có trong danh sách thu hồi", có thể minh bạch là:
- Hãng có sử dụng nguồn ARA nằm trong danh sách cảnh báo của EU/FSA/RASFF hay không?
- Sản phẩm này có bị ảnh hưởng bởi nguồn ARA đã gây ra các đợt thu hồi gần đây không?
- Hãng đã hoàn tất rà soát chuỗi cung ứng ARA cho các lô đang lưu hành chưa?
- Có cam kết bằng văn bản rằng sản phẩm hiện tại KHÔNG sử dụng nguồn ARA bị cảnh báo không?
Mình chia sẻ những dòng này không phải để bênh bất kỳ hãng sữa nào, hay gây hoang mang cho chúng ta về ngành sct, mà chỉ mong các mẹ hiểu câu chuyện sâu hơn một chút, để không bị cuốn theo tin đồn hay cảm xúc nhất thời. Nuôi con đã đủ áp lực rồi, hiểu đúng để bớt lo thì đó cũng là một cách bảo vệ con và cảm xúc của bản thân. Nhé ❤️
---
Dẫn nguồn thông tin:
- Thu hồi sữa Picot 22/1/2026:https://www.cfs.gov.hk/english/rc/subject/files/20260122_1.pdf
- Thu hồi sữa Aptamil 1/2026: https://www.food.gov.uk/news-alerts/alert/fsa-prin-03-2026
- Thu hồi sữa Nan 1/2026: https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/uae-issues-urgent-recall-of-nestle-infant-formula-over-toxin-risk/articleshow/126407858.cms
- Nguyên nhân thu hồi Aptamil do nguyên liệu ARA từ Trung quốc: https://www.fsai.ie/consumer-advice/food-safety-and-hygiene/danone-infant-formula-and-follow-on-formula-recall
from Quynh Anh Pham
