31/01/2019
Chia sẻ của Health Coach Nam Phương về "Sữa"
Không chỉ trong thực dưỡng nói riêng mà bất cứ chế độ dinh dưỡng nào đi chăng nữa, việc lạm dụng hoặc dựa dẫm vào sữa cũng gây đến những tác hại khôn lường cho sức khoẻ của con người và môi trường sống.
Hy vọng bài chia sẻ sẽ giúp có một góc nhìn khoa học hơn về SỮA - điển hình là sữa từ động vật 🙂
CỦA NGÀNH DINH DƯỠNG CANADA: BYE NHA, BẠN SỮA
Hôm nọ bạn phóng viên Zing hỏi bình luận của mình về thay đổi mới nhất trong hướng dẫn dinh dưỡng Canada, đặc biệt là việc sữa đã bị loại bỏ ra khỏi nhóm quan trọng (Link báo: https://news.zing.vn/canada-loai-bo-sua-khoi-nhom-dinh-duong-quan-trong-post911419.html). Đây là câu trả lời dài thòng mình gửi lại báo:
1/ Mình không chỉ được học về hàng trăm chế độ dinh dưỡng mà còn về những vấn đề xoay quanh "Chính trị thực phẩm". Trong đó, ngành công nghiệp thịt- sữa là một trong những ngành luôn tích cực vận động hành lang để gây ảnh hưởng đến hướng dẫn dinh dưỡng của các quốc gia. Vì vậy, các hướng dẫn này thường không được khách quan mà ngược lại, thể hiện lợi ích chính trị của các nhóm này.
Ngược lại, các Hướng dẫn dinh dưỡng uy tín và không bị ảnh hưởng bởi các áp lực chính trị-thương mại hiện tại đều khuyên chúng ta:
+ ăn Ngũ cốc nguyên hạt (Whole grains) thay cho ngũ cốc đã xay xát, các món làm từ tinh bột trắng
+ khuyên uống nước lọc thay vì uống sữa
+ khuyên lựa chọn các nguồn protein tốt. "Tốt" ở đây là có sự pha trộn giữa protein thực vật và động vật, thậm chí nên lấy protein từ thực vật nhiều hơn vì nguồn protein này lành tính hơn và không gây ra các bệnh mãn tính.
Trong đó có Tháp Dinh dưỡng The Healthy Eating Plate của ĐH Y tế Công cộng và ĐH Y Harvard (1), Dĩa Dinh Dưỡng Tích hợp của Học viện Dinh Dưỡng Tích hợp (2).
Cho nên, mình thấy những thay đổi tổng quan trong hướng dẫn của chính phủ Canada cực kì hợp lý và phản ảnh một chính phủ đang đặt lợi ích của dân lên trên những lợi ích kinh tế-chính trị khác.
2/ Sữa là một trong những thực phẩm gây tranh cãi lớn nhất hiện nay không chỉ về mặt sức khoẻ mà còn những tác động của nó lên quyền lợi động vật và sinh thái.
2.1 Về mặt sức khoẻ:
-Đúng là sữa chứa nhiều protein. Nhưng protein trong sữa là casein cũng là một trong những tác nhân gây ra các bệnh ung thư. Ở giai đoạn thúc đẩy của ung thư, đạm động vật (đặc biệt là casein trong sữa bò) làm tăng sự phát triển của khối u trong khi đạm thực vật làm giảm sự phát triển của khối u. -điều này được chứng minh trong nghiên cứu nổi tiếng hàng đầu The china study của Dr.Colin Campbell. Trong khi đó, cơ thể con người thực chất chỉ cần tầm 0.8-1g trên mỗi kg trọng lượng cơ thể. Điều này rất dễ đạt được qua các nhóm protein thực vật từ chế độ thuần chay (3)
-Đúng là sữa chứa nhiều canxi. Nhưng cơ thể con người thực ra không cần nhiều canxi đến thế! Đặc biệt là đối với người đã trưởng thành. Thực chất thông điệp "cần bổ sung canxi" được củng cố bởi chính ngành công nghiệp sữa và các hãng sữa. Có vô số nghiên cứu và thống kê đã cho thấy việc dư thừa canxi đã dẫn đến nhiều nguy cơ sức khoẻ như ung thư, tiểu đường, tim mạch, rối loạn tiêu hoá, các bệnh liên quan đến tự miễn: viêm khớp dạng thấp, lupus, béo phì loại 1 ở trẻ em...thường bắt đầu từ protein trong sữa bò
Bạn có thể tham khảo nguồn trong bài viết trích nguồn số (4) , và (5) của bếp thực dưỡng.
-Ngoài ra, bảng dinh dưỡng của sữa cho thấy nó gần như là "thịt dạng lỏng" với tầm 50% chất béo, trong đó chứa đến 97% chất béo bão hoà. Các sản phẩm từ sữa như phô mai chứa đến 70%. Điều này lý giải cho việc các em học sinh hiện nay được uống sữa rất nhiều và béo phì cũng rất nhiều.
-Ngoài ra, sữa cũng là loại thực phẩm gây dị ứng hàng đầu - theo thống kê của FDA..
-Nguy cơ nhiễm độc cao: DDT, PCB, vi sinh gây hại như BIV, BLV...bởi quy trình công nghiệp quy mô lớn rất khó kiểm soát. Sữa cũng thường được pha trộn từ nhiều con bò khác nhau chứ không phải sữa từ 1 hộp là từ 1 con duy nhất.
- Rất nhiều loại bệnh mãn tính và tiêu hoá mà khi mắc phải, thực phẩm cần cắt đầu tiên là sữa. Trẻ con mà bị ốm hoài không dứt, chảy nước mũi...cũng luôn được khuyên cắt sữa.Trong đó có:
loét miệng, mở rộng amiđan, nôn mửa, GERD, bệnh loét, đau bụng do tắc nghẽn ruột, đau bụng, phân đẫm máu, đại tiện đau đớn, táo bón mãn tính, viêm đại tràng, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, nghẹt mũi, sổ mũi, viêm tai giữa, viêm xoang, thở khò khè, hen suyễn, viêm khớp không đặc hiệu, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp dạng thấp vị thành niên, lupus, phát ban, viêm da dị ứng, chàm, tiết bã nhờn, nổi mề đay (nổi mề đay), bệnh đa xơ cứng, bệnh Parkinson, chứng tự kỷ, tâm thần phân liệt, nhức đầu, mệt mỏi, suy nhược tinh thần, đái dầm, thiếu máu thiếu sắt, hội chứng thận hư, viêm cầu thận, SIDS, xơ vữa động mạch
Tham khảo thêm từ Dr.John A. McDougall: https://youtu.be/RKu2n4dMMCM
2.2 Về mặt sinh thái và tác động xã hội:
Ngành chăn nuôi lấy thịt và sữa đóng góp lượng khí thải nhà kính còn nhiều hơn ngành giao thông vận tải. Các con vật trong trang trại chăn nuôi công nghiệp lớn thường bị đối xử khá tàn nhẫn. Điều này tuy chưa có ghi nhận chính thức ở Việt Nam nhưng được ghi nhận trong nhiều bộ phim tài liệu của nước ngoài như Food inc, hay trong các cuốn sách được biết đến rộng rãi của Micheal Pollan. Trong đó "Tối nay ăn gì?" đã được xuất bản tại Việt Nam.
Những mặt trái của ngành công nghiệp sữa đã khiến cho phong trào ăn thuần chay (vegan) ngày càng lan rộng trên toàn thế giới bởi nhiều người dùng quyết định nói không hoàn toàn với sữa. (Bạn cũng có thể xem ngắn gọn tại đây: https://www.facebook.com/coachnamphuong/videos/1026279670907411/)
Xin lỗi vì không thể viết quá dài. Các bạn muốn tìm hiểu kĩ về tác động sinh thái của ngành chăn nuôi nói chung và ngành sữa lên môi trường nên tham khảo 1 số nguồn tiếng Anh số (6), (7)
Một số dân tộc có truyền thống uống sữa từ rất lâu và có thể có lợi ích từ sữa thì thường là các dân tộc sống trên núi cao, khí hậu lạnh, lao động nhiều và uống sữa từ chính bò, dê họ nuôi. Ví dụ khi mình qua Tây Tạng thì mình có uống sữa bò và yak thấy giúp chống chịu lạnh được tốt. Nhưng khi về Việt Nam (và nhiều nơi khác) thì mình thấy không cần thiết phải uống sữa.
Bản thân mình cũng thường khuyên khách hàng lựa chọn các nguồn protein & canxi có nguồn gốc thực vật. Sữa nếu có dùng thì chỉ nên dùng với 1 lượng nhỏ, nếu là sữa dê thì tốt hơn sữa bò 1 chút. Hoặc chuyển hẳn qua sữa hạt. Nếu quan tâm đến cả sức khoẻ lẫn sinh thái thì uống các loại hạt địa phương: đậu nành non-gmo, điều, phụng...
Trừ khi là bạn có con bò sữa của riêng mình :)
Nguồn:
(1) https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/healthy-eating-plate/
(2)http://sustainablehealthpartners.com/the-integrative-nutrition-plate/
(3) (3) T.Colin Campbell and Thomas M.Campbell. “The China Study:The Most Comprehensive Study of Nutrition Ever Conducted And the Startling Implications for Diet, Weight Loss, And Long-term Health”, BenBella Books, 2006.
(4) http://www.bepthucduong.com/download-bi-kip/an-gi-cho-co-canxi/
(5) http://www.bepthucduong.com/download-bi-kip/cu-tuong-tot-sua-dong-vat/
(6)https://www.researchgate.net/publication/311507685_Livestock_Production_and_Its_Impact_on_Nutrient_Pollution_and_Greenhouse_Gas_Emissions
(7)https://whatsyourimpact.org/greenhouse-gas-emissions