16/10/2025
🌾 Khi “ông lớn” Philippines dọa ngưng nhập gạo: Cảnh báo cho thị trường lúa gạo toàn cầu & cơ hội cho Việt Nam?
Bạn bè trong ngành gạo, hôm nay tôi muốn chia sẻ vài suy nghĩ cá nhân xoay quanh tin Philippines có thể ngưng nhập khẩu gạo đến năm 2026, một sự kiện có thể gây chấn động thị trường lúa gạo thế giới — và ảnh hưởng đến Việt Nam – quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trong khu vực.
🔍 Tóm tắt sự việc
Philippines – một trong những quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới – đang cân nhắc siết chặt hoặc ngưng hoàn toàn việc nhập khẩu gạo từ 2026. - Báo Thanh Niên.
Theo kế hoạch, trong tháng 1/2026 nước này sẽ nhập khoảng 300.000 tấn nhằm “cứu” giá lúa nội địa, sau đó từ tháng 2 đến tháng 4 sẽ ngưng nhập. - Báo Thanh Niên.
Động thái này nhằm bảo vệ nông dân địa phương – tăng giá lúa, giảm áp lực nhập khẩu – nhưng đồng nghĩa với việc giảm đáng kể nhu cầu nhập khẩu gạo trên thị trường quốc tế. - Báo Thanh Niên.
Ở Việt Nam, hiện giá gạo thơm 5% dao động ~ 450 USD/tấn; gạo trắng 5% ~ 379 USD/tấn; Jasmine ~ 490 USD/tấn. - Báo Thanh Niên.
Trong 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu gạo Việt Nam đạt ~ 6,8 triệu tấn, nhưng kim ngạch giảm ~ 20% so với cùng kỳ năm trước.
- Báo Thanh Niên.
Khi Philippines rút, Ghana trở thành thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam (chiếm ~ 22% thị phần), tiếp theo là Bờ Biển Ngà ~ 21%, Malaysia ~ 10%.
- Báo Thanh Niên.
🧠 Nhận định & góc nhìn cá nhân
1. Nguy cơ dư cung & áp lực giá toàn cầu
Khi một “ông lớn” như Philippines giảm hoặc ngưng nhập khẩu, cầu quốc tế đối với gạo nói chung sẽ giảm, làm gia tăng nguy cơ dư cung. Những quốc gia xuất khẩu nhiều như Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam có thể rơi vào cuộc cạnh tranh khốc liệt về giá.
Thậm chí ngay tại Việt Nam, nếu năm 2026 lượng xuất khẩu có thể giảm, các doanh nghiệp sẽ phải chịu áp lực giảm giá để tìm đầu ra. Việc giữ ổn định chất lượng – thương hiệu gạo, tìm thị trường ngách, tận dụng hợp đồng dài hạn sẽ là “chìa khóa sống còn”.
2. Cơ hội cho thị trường trong nước & vùng lân cận
Việc Philippines giữ rào cản nhập khẩu có thể kéo giá lúa trong nước nước họ lên — nếu thành công — và làm giảm áp lực cạnh tranh từ gạo nhập khẩu giá rẻ. Đối với các quốc gia sản xuất lân cận, đây vừa là thử thách, vừa là cơ hội tìm thị trường thay thế hoặc mở rộng.
Với Việt Nam, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu (châu Phi, Trung Đông, Đông Nam Á) và phát triển gạo “nhãn hiệu cao cấp” (Hạt Ngọc Trời, ST, OM, thơm…) sẽ giúp giảm phụ thuộc vào một thị trường lớn như Philippines.
3. Rủi ro đối với nông dân & doanh nghiệp
Nếu xuất khẩu giảm, doanh nghiệp “ép ngược” áp lực lên vùng nguyên liệu, nông dân có thể phải giảm giá bán, chịu thiệt.
Nguồn thu ngân sách từ thuế nhập khẩu gạo của Philippines dự kiến sụt giảm mạnh nếu lệnh nhập khẩu kéo dài, điều này cho thấy chính sách nông nghiệp và thuế sẽ “đi dây” giữa lợi ích quốc gia và lợi ích người nông dân.
Báo Thanh Niên
Các hợp đồng xuất khẩu thường ký trước theo kỳ hạn – doanh nghiệp cần linh hoạt trong việc điều chỉnh chiến lược mua bán, hợp đồng bảo hiểm rủi ro để ứng phó.
4. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp & người trồng lúa Việt Nam
Giảm phụ thuộc vào một thị trường lớn: Đặc biệt chú trọng mở cửa thị trường mới – châu Phi, Trung Đông, Đông Nam Á – ngay từ bây giờ.
Tăng giá trị gia tăng: Đầu tư vào thương hiệu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận (HACCP, organic, gạo thơm cao cấp) để tạo lợi thế cạnh tranh.
Cẩn trọng trong ký hợp đồng dài hạn: Trong bối cảnh thị trường biến động, nên có điều khoản linh hoạt phòng rủi ro ngoại thương.
Dự báo & chuẩn bị sẵn kịch bản xấu – tốt: Chủ động xây dựng kịch bản khi nhu cầu quốc tế giảm, có chiến lược chuyển hướng nội địa hoặc gia tăng chế biến gạo thành sản phẩm chế biến sâu.
📌 Kết luận
Hành động siết chặt nhập khẩu của Philippines là một lời cảnh báo lớn đến thị trường gạo toàn cầu: khi “cầu lớn” giảm, áp lực lên các nước xuất khẩu sẽ tăng. Với Việt Nam – nước có tiềm lực xuất khẩu lúa gạo đáng kể — đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để đổi mới, nâng cao giá trị và đa dạng hóa thị trường.
Nếu doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng lúa chúng ta đồng lòng chuẩn bị, linh hoạt trong chiến lược, biết tận dụng lợi thế chất lượng — chúng ta vẫn có thể vượt qua sóng gió và giữ vững vị thế trên bản đồ lúa gạo thế giới.
Xem thêm: https://thanhnien.vn/philippines-doa-ngung-nhap-khau-gao-den-2026-thi-truong-the-gioi-am-dam-185251012121113613.htm