10/06/2024
Giá trị dinh dưỡng của cây tắc
Theo nhiều tài liệu, cây tắc có thành phần hóa học khá đa dạng và phong phú:
100g trái tắc chứa:
Năng lượng 26kcal, nước 89g, protein 0.9g, chất xơ 4.1g, pectin 10%…
Các chất khoáng dồi dào như canxi 124mg, sắt 0.3mg, photpho 42mg, magie, đồng…
Cùng các vitamin chống oxy hóa như vitamin C 43mg, vitamin B1 0.1mg, vitamin PP 0.2mg, beta-caroten 100µg…
Ngoài ra dịch chiết từ trái có đường, acid hữu cơ, fortunelin, tinh dầu…
Phần hạt: Dầu béo 25.5%, pectin 8.66%…
Phần vỏ: Tinh dầu thơm, cay như a-pinen 0,4%; b -pinen 2,7%; sabinen 2,8%; limonen 8,4%; b-ocimen 0,3%; linalol 1,55…
Tác dụng của cây tắc
Chống oxy hóa, tăng sức đề kháng, ngăn ngừa lão hóa
Trong trái tắc, hàm lượng hoạt chất chống oxy hóa như vitamin, chất khoáng… rất đa dạng và dồi dào. Trong đó, đặc biệt là vitamin C 43mg/100g quả đã góp phần quan trọng trong việc tạo ra các collagen, mô liên kết và làm tăng độ đàn hồi cho da. Hơn nữa, thành phần này còn tạo ra hàng rào bảo vệ cơ thể, tăng sức đề kháng với các yếu tố bất lợi bên ngoài, duy trì làn da khỏe mạnh.
Bảo vệ niêm mạc dạ dày, ngừa táo bón, phù hợp người ăn kiêng, giảm cân
Chất xơ trong thực phẩm này khá cao khoảng 4g/100g quả. Đây được xem là nguồn chất xơ quý báu, có khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày với tác động xấu của acid, hay những gốc tự do không tốt. Nhờ vậy mà hệ thống tiêu hóa cũng được hoạt động tối ưu hơn, ngăn ngừa táo bón, giảm đầy hơi, khó tiêu, cũng như nuôi dưỡng các vị khuẩn có lợi cho đường ruột. Bên cạnh đó, thực phẩm làm tăng cảm giác no, giảm cơn thèm ăn, thanh lọc và ngăn chặn sự hình thành của các chất béo có hại cho cơ thể nhờ lượng chất xơ dồi dào này,
Lợi cho mắt và thị lực
Nhờ chứa lượng beta-caroten dồi dào 100µg/100g quả mà thực phẩm giúp chậm quá trình thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể, cũng như giảm thị lực cho người cao tuổi. Ngoài ra, việc hấp thu các dưỡng chất chống oxy hóa có trong quất sẽ ngăn ngừa những tổn thương mắt do quá trình oxy hóa gây ra.
Thư giãn, giảm căng thẳng
Hầu như các bộ phận của cây quất đều có chứa tinh dầu. Với mùi thơm nhẹ dịu đặc trưng, giúp chúng ta thư giãn, giảm stress… sau những mệt mỏi hằng ngày. Có thể dùng vỏ tắc pha chung với nước muối ấm rồi ngâm tay chân hoặc có thể sử dụng tinh dầu chiết xuất từ loại quả này, sẽ giúp an thần, giải tỏa những âu lo, phiền muộn hiệu quả.
Giảm đau họng, dịu cơn ho
Nhờ chứa tinh dầu, quất có đặc tính sát khuẩn, kháng viêm, loãng đàm mà dược liệu làm giảm đau họng, chữa ho hiệu quả. Điển hình như “tắc chưng đường phèn”, một bài thuốc dân gian đơn giản nhưng công dụng tuyệt vời giúp dịu cơn ho hay tình trạng viêm họng khó chịu.
Một số bài thuốc từ trái tắc
Trị ho, đau họng, loãng đàm
Trái tắc tươi 3 trái, rửa sạch, cắt đôi, đem hấp cách thủy với đường phèn. Sau hấp chín, có thể ngậm, ăn, hoặc uống để giảm triệu chứng.
Chữa cảm mạo
Lá tắc 30g, sắc 3 chén còn 1 chén, thêm ít đường, uống lúc nóng để giảm triệu chứng.
Trị nôn mửa, nghẹn
Vỏ tắc, gừng tươi mỗi loại 9g, sắc uống mỗi ngày.
Hoặc vỏ tắc sấy khô 20g, tán thành bột, rồi sắc với nước uống lúc nóng.
Trị cầm nôn, giảm ợ hơi, thanh nhiệt
Vỏ tắc (tắc bì) 12g, đại táo 5 quả, đảng sâm 12g, cam thảo 4g, trúc nhự 12g, sinh khương 12g. Đem tất cả sắc uống ngày 1 thang, chia thành 3 lần uống. (Tắc bì trúc nhự thang-Kim quỹ yếu lược)
Trị tiểu lắt nhắt, từng giọt
Rễ tắc 30g, đường phèn 15g, sắc uống 2 lần/ngày, khoảng 1 tuần.
Một số lưu ý khi sử dụng
Do có nhiều acid hữu cơ, dễ gây kích thích niêm mạc dạ dày, ta không nên sử dụng quất lúc đói.
Nên uống những món giải khát chứa tắc sau ăn khoảng 30 phút, để tránh cản trở sự hấp thu của dạ dày.
Ngoài ra, những ai dị ứng hay mẫn cảm với bất kỳ hoạt chất nào trong họ Cam nói chung và tắc nói riêng cũng không nên sử dụng.
Bảo quản
Sau khi hái từ trên cây xuống, nên rửa sạch, bảo quản trái tắc ở nơi khô ráo, thoáng mát. Để giữ được lâu ngày hơn, nên cho vào túi kín, đặt trong tủ lạnh ngăn mát.
Trích từ bài viết trên youmed.
