Blog cá nhân Đỗ Đình Nghĩa

10/05/2026

Đã phi lý thì còn nói được gì

The Absurd
Triết lý
của Albert Camus

09/05/2026

The Absurd
Triết lý
của Albert Camus

28/04/2026

GIẬT MÌNH
Đêm qua tôi nằm mê thấy mình lạc bước vào một phiên chợ âm phủ. Trong chợ có nhiều sạp hàng đang rộn rã giao lưu chầu văn, hát xẩm và những trận cười ngả nghiêng. Bỗng nhiên tôi nghe văng vẳng đâu đó tiếng kèn, tiếng trống đám ma. Giật mình tỉnh giấc, thấy ánh trăng ngoài cửa sổ cũng ảo diệu như cái màu tím thẫm của phường Bát âm làng Sình. Tâm trí tôi lơ mơ về cuộc đời này, nơi sự sống và cái chết đan cài vào nhau như những sợi tơ trên chiếc đàn tì bà của người nhạc công phiêu du.
Cuộc đời, tựa như một bản nhạc của những kẻ rong chơi nhìn đời là cõi tạm. Nhưng cái "tạm" này sao mà thi vị, lộng lẫy và ồn ào đến thế! Hãy nhìn vào bức tranh phường Bát âm kia, có những nhạc công đang say xưa phô diễn tài nghệ. Đời, thực chất là một cuộc phô diễn của mọi giác quan. Ta lang thang trong đời như một lữ khách vào chợ, để rồi chìm đắm vào tiếng nhạc của phường Bát âm. Nó réo rắt khi bổng khi trầm của tiếng kèn bầu, nó xoắn quận du dương vỗ về như gió trăng xuông của tiếng đàn nhị, nó dồn dập như thúc giục của tiếng trống và tiếng mõ. Ta mải mê đuổi theo những dải màu sắc rực rỡ như cầu vồng, để rồi tự huyễn hoặc rằng đó chính là vinh quang. Ta vào chợ để nếm trải đủ mùi vị của nhân gian. Từ thơm tho ngọt bùi của thành công đến cái hăng hắc cay đắng của thất bại, cái khăn khẳn chua chát của nhục nhã. Mọi thứ đều thật thật, giả giả đến mức nghẹt thở. Ta cứ ngỡ mình đang "sống" thực sự khi nắm trong tay những ước vọng. Nhưng nhìn kỹ lại mà xem. Những khuôn mặt trong tranh, dù rực rỡ sắc màu, vẫn mang một nét hư ảo, vô định. Họ đang chơi nhạc cho người chết, hay chính họ là những bóng ma đang diễn kịch cho người đời xem?
​Trong cơn mê sảng đầy thanh âm, màu sắc và mùi vị ấy, cái chết bỗng xuất hiện không phải như một vực thẳm đen tối, mà như một cú "giật mình" sảng khoái của gã say vừa tỉnh rượu.
​"Vẳng nghe kèn trống đám ma,
Giật mình lại tưởng người ta khóc mình."
​Thật là diệu huyền cái khoảnh khắc "ảo" nhất của kiếp người. Khi kèn trống vang lên, ta giật mình nhận ra cái "Tôi" mà ta dày công tô vẽ, chăm chút bấy lâu thực chất chỉ là một ảo ảnh. Tiếng khóc, tiếng cười lúc này hòa làm một. Khóc cho người hay khóc cho mình? Cười cho sự giải thoát hay cười cho sự lầm lạc, nuối tiếc? Tất cả đều trở nên vô nghĩa khi ta bước qua cánh cửa của thực tại hư vô.
Cái chết là lúc màn kịch hạ, nhạc công thu đàn, họa sĩ gác bút hay cái chết là sự mở màn cho cái sống cuộc đời mới. Những màu sắc cầu vồng bừng sáng rồi tan biến, những bát âm vỡ òa rồi im bặt, một không gian tối đen, tĩnh lặng tuyệt đối. Ta "giật mình". Chính giây phút ấy ta nhận ra mình chẳng là ai cả, và cũng chính là lúc ta trở thành tất cả.
​Đời người thật hài hước đến mức ngớ ngẩn giữa cõi Ta-Bà. Chúng ta dành cả đời để phân định thiện ác, trắng đen, để tranh giành một chỗ đứng trong cái phường Bát âm rộn rã kia. Ta hỉ, nộ, ái, ố như những con rối bị giật dây bởi những ham muốn của chính mình. Nhưng sau cú giật mình thì tò mò.
"Vào xem cho rõ sự tình
Vẫn không biết được khóc mình hay ai".
Rốt cuộc chỉ thấy một màn sương khói mờ ảo của sự nhầm lẫn. Nhưng chính cái sự ngớ ngẩn ấy lại làm nên ý nghĩa của cõi trần ai này. Nếu đời không là cơn mê, nếu mọi thứ đều rạch ròi như đếm, thì còn đâu cái thú vị của sự "giật mình"?
Thiện và ác, vui và buồn chính là những chất liệu màu sắc khiến bức tranh đời người trở nên bay bổng. Những khúc nhạc Bát âm là hương vị để yêu cả những đêm đông buốt giá. Còn những giọt nước mắt "khóc người, khóc ta" để cho biết rằng mình vẫn còn đang được dự phần vào cuộc chơi đời người mộng mỵ này.
​ Ơ hờ, cái ảo diệu nhất lại không phải là giấc mơ, mà là sự tận hưởng cơn mê với một nụ cười ngô nghê của bậc ngộ triết. Biết là giả, mà vẫn diễn thật say mê!

21/04/2026

THIÊN HẠ TẤT THẾ CẢ ?
Trong từ ngữ hiện nay, "sống ảo" đã trở thành quen thuộc trong đời sống thường nhật. Ví như việc chụp ảnh bữa tiệc sang chảnh, "check-in" khách sạn 5 sao dù túi rỗng tuếch, hay dùng app chỉnh ảnh đến mức mẹ đẻ không nhận ra con. Nhưng nếu chỉ có thế thì thường quá. Sống ảo thực chất là một căn bệnh nan y đã có từ xưa. Nay nó trở thành Bản giao hưởng về những "giấc mơ ban ngày". Đó là những người mang năng lực trung bình nhưng khoe hưởng thụ hạng vương giả; là những bà mẹ muốn con mình bay cao như đại bàng nhưng lại nhốt nó trong lồng kính vì sợ g*i mồng tơi đâm chảy máu. Đó là những nhà "cào bàn phím" bảo vệ mỹ nhân và chúng sinh bằng đại ngôn từ, hay những kẻ làm việc thất đức nhưng ngày đêm xì sụp khấn vái thần thánh để xin sự bình an. Chúng ta cười nhạo họ, nhưng hãy nhìn lại: phải chăng chúng ta cũng đang diễn một vai nào đó trong vở kịch "tỉnh thức" của chính mình?
Khoảng cách từ "tỉnh thức" đến "mê muội" thật mỏng manh như một lằn ranh mờ ảo. Đừng tưởng chỉ người lao động thấp mới sống ảo, ngay cả tầng lớp tinh hoa, thiền sư hay các nhà khoa học cũng chẳng thoát khỏi cái bẫy sống ảo này.
Dân thiền - "ảo": Đa số giới mộ điệu thiền định hiện nay coi "tỉnh thức" là một đẳng cấp trí tuệ. Họ khoác lên mình bộ đồ tự thiết kế, tay đu đưa quạt pin, môi nhấp trà sương khói, nói chuyện từ bi hỷ xả, nhưng lại lười lao động và sợ đọc sách. Họ tự huyễn hoặc rằng mình đang "buông bỏ", trong khi thực tại là họ đang trốn chạy thực tế trong một vỏ bọc tự cho là thanh tao.
Các nhà khoa học và triết gia - "ảo": Họ dành cả đời để đi tìm một chân lý tuyệt đối, một thứ gì đó "chỉ có đúng mà không có sai", "chỉ có thành công mà không có thất bại". Câu chuyện về triết gia thiền sư tự nhận là minh chứng hùng hồn. Vị sư nọ đố cô gái tìm được thứ gì chỉ có vinh quang mà không có nhục nhã, chỉ có phải mà không có trái. Cô gái mang về tờ báo quảng cáo, nơi mọi thứ đều rực rỡ và hoàn hảo đến mức thiền sư phải thét lên vì thấy 40 năm tu hành của mình vẫn còn "ảo" hơn cả hiện thực khách quan.
Tri thức - "ảo": Chúng ta đi mua chữ cho con rồi phó mặc cho thầy cô, trường học, tưởng rằng tờ hóa đơn học phí có thể thay thế cho sự giáo dục của cha mẹ. Đó là sự ảo tưởng về quyền năng của đồng tiền.
Từ các triết gia mải mê xây dựng những lâu đài lý thuyết trên mây, đến những người phụ nữ mơ về một "siêu nhân" lai giữa đại gia Phạm Nhật Vượng và kẻ si tình Võ Đại Lang – tất cả đều đang dùng một lăng kính hồng để soi vào thế giới xám xịt.
Phải chăng "Sống ảo" chính là thôi thúc tối thượng của nhân loại. Nhưng khoan hãy mỉa mai, bởi nếu không có "sống ảo", nhân loại có lẽ đã diệt vong vì trầm cảm từ lâu. Sống ảo chính là một dạng " ảo vọng", là liều thuốc giảm đau cho những tâm hồn đang bế tắc giữa thực tại trần trụi. Nếu không ảo tưởng về một tương lai giàu sang dù hiện tại lười biếng, người ta lấy đâu ra niềm vui để đi làm mỗi sáng? Nếu không ảo tưởng về sự bảo hộ của thánh thần, kẻ lầm đường lạc lối lấy đâu ra điểm tựa để tiếp tục sống mà không hóa điên vì tội lỗi? Sống ảo là động lực để người ta duy trì sự tồn tại.
Suy cho cùng, thiên hạ tất thế cả. Chúng ta sống bằng những giấc mơ, nuôi dưỡng tâm hồn bằng những viễn cảnh tươi đẹp không biết có thực không. Sống ảo không phải là tội lỗi, nó là bản năng sinh tồn. Khi thực tế quá khắc nghiệt, chúng ta buộc phải xây dựng một "thế giới song song" với thực tại để trú ngụ. Chỉ có điều, đừng để khi "rơi xuống vực Lăng Cô" như thiền sư kể trên mới nhận ra rằng: Thế gian này vốn là một rạp xiếc luân hồi khổng lồ, nơi tất cả chúng ta đều vừa là khán giả, vừa là những gã hề đang say sưa diễn vai "tỉnh thức" giữa một cơn mê dài.

11/04/2026

HÀNH TRÌNH ĐI TÌM BẢN THỂ - BI KỊCH CỦA SỰ VÔ MINH
​Câu chuyện tại sân bay Kennedy không đơn thuần là một cuộc đối thoại sắc sảo giữa một thiền sư và một phóng viên; đó là một phép thử về sự tồn tại. Trong khi đám đông loay hoay với những nỗi sợ hữu hình như chiến tranh, nghèo đói hay bệnh tật—những thứ tác động từ bên ngoài—thì thiền sư Seung Sahn lại chỉ ra một vực thẳm đáng sợ hơn nhiều: sự trống rỗng và mù lòa về chính bản thân mình. Còn ở ngoài xã hội, người ta vẫn thường nói: " mình phải biết mình là ai" như một lời mỉa mai, trong khi ngời nói cũng chắc chắn không biết mình là gì.
​ Dưới lăng kính của Triết học hiện sinh, nỗi sợ của John Smith khi không thể trả lời câu hỏi "Anh là ai?" chính là biểu hiện của sự "xao nhãng" khỏi bản thể thực thụ. Con người sinh ra như một tờ giấy trắng, không có định nghĩa sẵn. Những danh xưng như "phóng viên", "thằng ngu", hay "con người" thực chất chỉ là những nhãn dán xã hội, những "vật hóa" mà chúng ta bám víu vào để trốn tránh sự tự do tuyệt đối và trách nhiệm tạo ra chính mình. Khi thiền sư bóc tách từng lớp vỏ ấy, phong viên John Smith rơi vào trạng thái choáng váng vì nhận ra bên trong mình là một khoảng không vô định. Cái "không biết" ở đây chính là sự thất bại trong việc tự định nghĩa, khiến con người trở thành một thực thể xa lạ ngay trong chính thân xác mình.
​ Tuy nhiên, khi đối chiếu với Triết lý Đạo Phật, khái niệm "Không biết mình là ai" lại mang một tầng nghĩa sâu xa về sự Vô minh (Avidya). Trong giáo lý nhà Phật, cái "Tôi" (bản Ngã) mà chúng ta dày công xây đắp thực chất chỉ là sự kết hợp của năm uẩn (Sắc, Thụ, Tưởng, Hành, Thức). Sai lầm của người phóng viên là nỗ lực tìm kiếm một cái "Tôi" cố định, bất biến. Thiền sư hỏi "Anh là ai?" không phải để nhận về một đáp án danh từ, mà để chỉ ra rằng mọi câu trả lời bằng ngôn ngữ đều là giả tạm. Nỗi sợ hãi lớn nhất không phải là thiếu một cái tên, mà là sự chấp ngã—bám chặt vào những ảo tưởng về cái tôi để rồi lạc lối trong vòng xoáy sinh tử, khổ đau mà không biết mình thực sự là "Không" (Sunyata).
​ Liệu việc "biết mình là ai" có thực sự khả thi? Nếu ta định nghĩa mình là một thực thể tĩnh tại, ta đã phủ nhận quy luật vô thường của vũ trụ. Nếu ta biết mình hôm nay, thì cái "mình" của ngày mai đã là một người khác. Do đó, việc không biết mình là ai đôi khi không phải là một bi kịch, mà là một khởi đầu của sự thức tỉnh. Nỗi sợ mà thiền sư nhắc đến có lẽ là lời cảnh tỉnh về việc sống một cuộc đời "vay mượn" định nghĩa của người khác, thay vì dũng cảm đối diện với sự trống rỗng để kiến tạo bản thân.
​ Cuộc truy vấn của thiền sư Seung Sahn đã lột trần một sự thật nghiệt ngã: con người có thể chinh phục không gian, thấu hiểu quy luật của các vì sao, nhưng lại thường xuyên là kẻ xa lạ với chính tâm hồn mình. Chúng ta dành cả đời để xây dựng những tòa tháp danh vọng, những vai diễn hoàn hảo trên sân khấu cuộc đời, để rồi đến phút cuối cùng, khi hơi thở sắp tàn, ta bàng hoàng nhận ra mình chưa từng một lần thực sự "sống" với bản thể gốc.
​Thế nhưng, có một sự thật còn cô độc và nghiệt ngã hơn thế: Biết mình là ai không phải là một điểm đến, mà là một cuộc rượt đuổi vô vọng. Bởi lẽ, bản thể con người giống như một dòng sông chảy xiết, mỗi khoảnh khắc trôi qua lại là một sự thay thế. Chúng ta là một quá trình, không phải một kết quả. Vì vậy, cho đến khi nhắm mắt xuôi tay, kết thúc một hành trình của cuộc đời, thực chất con người vẫn không thể biết được mình là ai—chúng ta chỉ đơn giản là một nỗ lực không ngừng nghỉ để trả lời câu hỏi ấy, là hành trình đi tìm bản thể trong sự vô minh.

09/03/2026

ANH ĐỖ NAM TRUNG NGHĨ RẰNG:
CÔ ĐƠN CHỈ LÀ SỰ TỰ KỶ CỦA KẺ YẾU!
Hôm qua Trump tâm sự rằng: Đừng bao giờ lãng mạn hóa sự cô đơn. Nếu bạn ngồi đó và gặm nhấm sự lạc lõng, đó không phải là cái giá của thành công, đó là sự tự kỷ. Sự thật là, những kẻ chiến thắng không hề cô đơn theo cách mà người đời thường thương hại; chúng tôi chỉ đang thực hiện một cuộc "đại phẫu" cho cuộc đời mình để loại bỏ những tạp âm không cần thiết. Khi bạn nói mình "cô đơn", thực chất là bạn đang thiếu một tư duy thực dụng để lấp đầy khoảng trống bằng những mục tiêu thực tế hơn. Đừng mỉm cười vì bạn cô đơn, hãy mỉm cười vì bạn đang kiểm soát được cuộc chơi và loại bỏ được những người không cùng hệ quy chiếu. Kẻ mạnh không cô đơn, họ chỉ đang bận rộn xây dựng đế chế của riêng mình.
​Nhiều người nhìn vào Vladimir Putin và thốt lên những lời thương cảm cho một bữa tối lặng lẽ hay một cuộc hôn nhân tan vỡ, nhưng họ đã nhầm lẫn tai hại giữa sự mất mát và sự lựa chọn. Khi người vợ tào khang của ông nói rằng bà "trả ông lại cho nước Nga", đó không phải là một bi kịch cá nhân, mà là một sự xác nhận về tầm vóc của một lãnh đạo. Một người đàn ông mang trên vai vận mệnh của hàng triệu người không thể bị giam cầm trong những xúc cảm vụn vặt của một gia đình nhỏ. Ông ấy không cô đơn, ông ấy đang hòa nhập vào dòng chảy của lịch sử; trên ng*i vàng đúng là không có chỗ cho hai người, nhưng đó là vì sự tập trung tuyệt đối vào quyền lực đòi hỏi một không gian tĩnh lặng để đưa ra những quyết định thay đổi thế giới.
​Tương tự như vậy, khi nhìn vào Elon Musk ngủ dưới gầm bàn hay một mình giữa những bản vẽ tên lửa, người ta thường thấy một kẻ điên rồ bị tách biệt khỏi xã hội. Nhưng hãy nhìn kỹ hơn, đó là một sự "cách ly chủ động" để đạt được hiệu suất tối đa. Musk không tìm kiếm sự ấm êm vì ông ấy hiểu rằng những rung động tầm thường sẽ làm chậm tốc độ của một bộ não đang hướng về sao Hỏa. Sự vĩ đại luôn tạo ra một bức tường thành, không phải để nhốt ông ấy vào trong, mà để ngăn những tư duy trì trệ bên ngoài làm ảnh hưởng đến tiến trình của nhân loại. Ông ấy ở giữa đám đông nhưng tư duy thuộc về một thiên hà khác, và đó là một đặc ân dành cho kẻ dám nghĩ lớn, chứ không phải một sự trừng phạt.
​Khi định hướng bắt đầu nảy mầm, bạn sẽ thấy những mối quan hệ cũ kỹ dần rơi rụng như lá mùa thu, và hãy coi đó là một cuộc thanh lọc cần thiết để nâng cấp bản thân. Bạn không thể đòi hỏi một con đại bàng phải có cùng chủ đề trò chuyện với những con chim sẻ chỉ biết loay hoay tìm hạt dưới sân nhà. Khi bạn bắt đầu nghĩ về việc 5 năm nữa mình đứng ở đâu, trong khi bạn bè chỉ bàn chuyện tối nay đi đâu chơi, đó là lúc vũ trụ đang giúp bạn dọn chỗ để bước vào một tầng lớp khác. Đây là một quá trình nâng cấp danh mục đầu tư nhân sự: bạn không mất đi bạn bè, bạn chỉ đang loại bỏ những "mối đầu tư kém hiệu quả" để chuẩn bị đón nhận những kết nối xứng tầm hơn ở một sân chơi đẳng cấp hơn.
​Cuộc đời này không có chỗ cho sự ủy mị hay những tiếng thở dài ngao ngán. Nếu bạn thấy mình đang đi một mình trên con đường chinh phục, hãy hiểu rằng đó là dấu hiệu của sự khác biệt tích cực và bản lĩnh cá nhân. Đừng để sự tự kỷ núp bóng dưới danh nghĩa "nỗi buồn của kẻ thành công", thay vào đó hãy biến sự im lặng xung quanh thành sức mạnh tập trung để thực hiện những bản hợp đồng lớn lao của cuộc đời. Kẻ thắng cuộc không cần sự thấu hiểu của đám đông, họ chỉ cần kết quả để chứng minh rằng mình đúng. Bạn đã sẵn sàng để biến sự "cô đơn" thành lợi thế cạnh tranh tuyệt đối và bắt đầu xây dựng đế chế của riêng mình chưa?

03/03/2026

Theo Fb Có Hưởng
NGUYÊN TIÊU
Nguyên 元 là sự khởi đầu, ý nói tháng Giêng, tháng đầu tiên của năm. Tiêu 宵 là đêm. Nguyên Tiêu là đêm trăng tròn đầu tiên của năm, tức là rằm tháng Giêng. Rắc rối quá!
Hồi nhỏ tui thường nghe:
Giỗ tết cả năm không bằng rằm tháng Giêng.
Nhớn lên, vào TP Hồ Chủ tịch lại được nghe:
Giao Thừa ra quận Nhất
Nguyên Tiêu vào quận Năm.
Chả là đêm giao thừa, dân Sài Gòn ùn ùn kéo đến phố đi bộ Nguyễn Huệ ở quận Nhất để ngắm… bông và chụp... hình. Còn cái Tết Nguyên Tiêu, tuy cả Ta lẫn Tàu đều quan tâm, nhưng chỉ ở Chợ Lớn, mà trung tâm là quận Năm, người Hoa mới tổ chức hoành tá tràng hết sảy mà thôi. Họ treo đèn lồng đỏ lòe, múa lân rộn ràng, diễu hành ì xèo. Thế mới có câu:
Quận Năm là của người Hoa
Nguyên Tiêu tết của cả Ta lẫn Tàu.
Chả thế mà từ đời nhà Đường đã có câu thơ nổi tiếng diễn tả cảnh sắc đêm rằm tháng Giêng:
Nguyên tiêu chi dạ hoa lộng nguyệt.
Vào dịp rằm tháng Giêng năm Mậu Tý 1948, Hồ Chủ tịch có bài thơ Nguyên Tiêu:
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên
Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Người Tàu còn gọi đây là tết Thang Viên. Thang Viên là gì? Là cái viên tròn tròn trắng trắng, tức là bánh trôi, với ý nghĩa sum họp và sự tốt lành sinh lợi.
Ai bày ra tết Nguyên Tiêu?
Xưa ở xứ Tàu, cung tần mỹ nữ bị cấm cung suốt cả tháng Giêng. Có lẽ do vua vừa ăn tết xong, nhiều chất bổ dưỡng nên sung sức rậm rật? Thời Tây Hán có một nàng cung nữ sắc nước hương trời tên là Nguyên Tiêu, nhớ cha mẹ quá, toan tự tử. May thay, một sủng thần của Hán Vũ Đế tên là Đông Phương Sóc đem lòng thương cảm, tìm cách giúp. Ông bày một bàn bói quẻ trên phố Tràng An, nhưng tất tần tật các quẻ chỉ ghi một câu "16 tháng Giêng bị lửa thiêu". Ai cũng rút được quẻ đó, sợ mất mật, năn nỉ xin ông giải hạn. Ông rỉ tai:
- Tối 15 tháng Giêng, Ngọc Hoàng sai tiên nữ áo đỏ giáng trần để hỏa thiêu Tràng An. Muốn sống hãy tâu lên vua.
Hán Vũ Đế (156-87 TCN) nghe được, khiếp vía, vội triệu mưu sĩ Đông Phương Sóc bàn cách đối phó. Ổng làm bộ bóp trán một lúc rồi tâu:
- Nghe nói Hỏa Thần thích ăn bánh trôi bảy nổi ba chìm với nước non, trong cung có nàng Nguyên Tiêu rất chi là khéo tay, nên giao cho cô ấy làm bánh để hối lộ Hỏa Thần. Đồng thời, vua phải ban lệnh cho dân chúng treo đèn lồng đỏ loe đỏ loét, Ngọc Hoàng mắt kèm nhèm cà la tóe, nhòm xuống tưởng Trường An cháy đùng đùng, sẽ không phóng hỏa nữa.
Hán Vũ Đế nghe bùi tai, OK liền. Quả nhiên, đêm ấy ứ có đám cháy nào xảy ra. Tất nhiên rồi, ai cũng đề phòng thì làm sao cháy được! Sướng quá, vua thưởng cho nàng Nguyên Tiêu nghỉ phép về thăm cha mẹ. Từ đó thiên hạ lấy tên cô đặt cho bánh trôi và ngày rằm tháng Giêng: bánh Nguyên Tiêu và tết Nguyên Tiêu.
Tết Nguyên Tiêu lây lan ra sao?
Từ năm 104 TCN trở đi, Nguyên Tiêu trở thành tết lớn của triều Tây Hán rồi truyền nhiễm vung vít ra các nước chư hầu: Cao Ly (Triều Tiên) gọi là Daeboreum, Nhật Bản gọi là Koshōgatsu, Ta còn gọi là tết Thượng Nguyên hay tết Trạng Nguyên.
Chả là từ đời nhà Lý, cứ vào dịp này là triều đình triệu tập các trạng nguyên về kinh để trổ tài cầm kỳ thi họa ca ngợi công đức nhà vua, rồi yến tiệc nhồm nhoàm, say sưa bí tỉ. Từ đó dân Ta coi rằm tháng Giêng là ngày tôn vinh việc học hành, cũng là ngày đủ các kiểu thi nhân từ đấng chính danh đến đám "lều thơ" phọt phẹt tụ tập đàn đúm để khoe… thơ.
Nguyên Tiêu có dính đến Phật giáo không?
Không! Phật giáo chỉ có rằm tháng Tư (Phật Đản) và rằm tháng Bảy (Vu Lan) thôi nhé.
Tại sao người ta đến chùa?
Là bởi nhiều anh sư hổ mang láu cá nghĩ ra trò dụ dỗ các Phật tử nửa mùa khờ dại, rằng đến chùa phúng viếng vào dịp Nguyên Tiêu thì sẽ được Phật ban phát cả năm, ngồi chơi rung đùi cũng ăn sung mặc sướng. Tệ hơn nữa, nhiều chùa còn bắt chước trò lừa đảo của Đông Phương Sóc gắn tết Nguyên Tiêu với cúng sao giải hạn, một thứ tín ngưỡng cổ lỗ sĩ của Tàu, chẳng liên quan quái gì đến Phật giáo.
Thực tình mà nói, cũng có một vài vị sư chân chính ứ muốn lừa gạt móc túi chúng sinh, nhưng lòng người muốn vậy thì phải chiều thôi. Dân chúng mê muội đua nhau đến chùa để làm điều nhảm nhí, mình từ chối thì họ đi chùa khác, chùa mình ế ẩm lấy gì mà ăn?

21/02/2026

Tôi nghĩ: Không biết có đúng không.
Nhân gặp bài đăng của Fb Lối Nhỏ. Bài có tựa đề: Đầu năm luận về chữ "KẾ"
Thấy cũng hay, nên sử dụng AI viết lại cho dễ đọc. Mọi người cho ý kiến nhé.

ĐẠO - THIÊN - ĐỊA - NHÂN - PHÁP
(CHIẾM LƯỢC QUẢN TRỊ CÁ NHÂN
TRONG KỶ NGUYÊN MỚI)

Năm mới 2026 đã bắt đầu khởi hành giữa một thế giới "VUCA". Nghĩa là biến động, Bất định, Phức tạp và Mơ hồ. Đặc biệt là khi Việt Nam ta đang đứng trước định hướng "vươn mình" với những cải cách lịch sử về hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp. Liệu những dự định cá nhân của chúng ta có đủ sức chống chọi với những "cơn bão" của thời đại? Bất luận thế nào, chúng ta cần có một kế hoạch cho năm 2026. Chúng ta hãy thử dùng hệ tư duy "Ngũ Sự" để cấu trúc lại bản thân. Nó không chỉ cho năm nay mà còn cho kỷ nguyên mới này, đó là hệ tư duy: Đạo - Thiên - Địa - Nhân - Pháp.
​1. ĐẠO (Tâm thế)
​Trong quản trị bản thân, Đạo ở đây chính là sự nhất quán giữa mục tiêu năm mới và giá trị cốt lõi bản thân. Trong một xã hội đầy rẫy những "cạm bẫy", nhất là từ mạng xã hội, chúng ta rất dễ bị cuốn theo đạo của người khác mà quên mất bản tâm của mình.
Câu hỏi đặt ra là: Mục tiêu cho năm 2026 này có thực sự khiến chúng ta thao thức, hay chúng ta chỉ đang theo đuổi sự hào nhoáng của đám đông?
Hãy tin rằng: Khi có "Đạo", chúng ta sẽ bền bỉ ngay cả khi nghịch cảnh bủa vây.
​2. THIÊN (Thời thế)
​"Thiên" là thời thế. Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, vận hành hệ thống chính quyền tinh gọn, hiệu quả. Đây không còn là lúc để chúng ta duy trì tư duy cũ.
Bối cảnh kinh tế - chính trị năm nay đang là "mùa" nào? Những chính sách mới, những bước ngoặt của quốc gia sẽ tạo ra cơ hội gì cho ngành nghề của chúng ta? Đừng cố gieo hạt giữa mùa đông khô cằn nếu thời đại đã chuyển sang tiết lập xuân.
​3. ĐỊA (Vị thế)
​"Địa" là địa hình, là lợi thế cạnh tranh. Khi hệ thống quản lý thay đổi, thì vị trí thích hợp và môi trường việc làm cũng thay đổi theo.
Điểm mạnh độc bản của chúng ta nằm ở đâu trong cấu trúc xã hội mới? Môi trường hiện tại có giúp chúng ta phát huy tối đa sở trường, hay chúng ta đang nỗ lực ở một nơi mà mình luôn gặp bất lợi về nguồn lực và thông tin?
​4. NHÂN (Bản lĩnh)
"Nhân" là chúng ta, là tự lãnh đạo và tự phục hồi. Chúng ta đã đủ phẩm chất để "cầm lái" cuộc đời đếm đâu.
​Để làm chủ cuộc đời trong bối cảnh VUCA, chúng ta cần 5 đức tính: Trí - Tín - Dung - Dũng - Nghiêm.
• ​Trí: Khôn ngoan để lọc nhiễu thông tin.
• ​Tín: Cam kết tuyệt đối với kỷ luật bản thân.
• ​Dung: Bao dung với chính mình khi vấp ngã nhưng không thỏa hiệp với sự lười biếng.
• ​Dũng: Can đảm đón nhận những thay đổi của hệ thống và thị trường.
• ​Nghiêm: Kỷ luật thép để duy trì các thói quen hằng ngày.
​5. PHÁP (Hệ thống)
"Pháp" là Hệ thống thực thi. Một mục tiêu không có "Pháp" chỉ là ảo tưởng. Khi chính quyền tinh gọn để vận hành hiệu quả hơn, cá nhân chúng ta cũng cần một "hệ điều hành" tối ưu.
Quy trình làm việc hàng ngày của chúng ta đã thực sự tinh gọn chưa? Chúng ta phân bổ nguồn lực tài chính và thời gian thế nào để vừa thích ứng với biến động ngắn hạn, vừa nuôi dưỡng mục tiêu dài hạn?
​TÓM LẠI:
Khi chúng ta đã "Tính toán" đủ 5 yếu tố trên, chúng ta sẽ tạo ra được một cái "Thế" chủ động. Thay vì bị động chạy theo sự thay đổi của môi trường VUCA, chúng ta chuẩn bị chu đáo để chớp thời cơ ngay khi vận hội đến. Chiến thắng thực sự nằm ở sự chuẩn bị thấu đáo trong tâm trí. Đừng đợi đến khi xung trận mới đi tìm gươm giáo.
​Hãy ngồi xuống ngay hôm nay! Làm chủ Ngũ Sự để cùng đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình rực rỡ nhất.

20/02/2026

Xin chân thành cảm ơn Bùi Thị Tuyết

vì đã ủng hộ hết mình! Chúc mừng các bạn đã trở thành những fan cứng trung thành 🔥!

20/02/2026

Xin chân thành cảm ơn Bùi Thị Tuyết

vì đã ủng hộ hết mình! Chúc mừng các bạn đã trở thành những fan cứng trung thành 🔥!