06/04/2026
VÌ SAO GẠO TRONG NƯỚC KHÓ BÁN, DOANH NGHIỆP VẪN NHẬP LÚA CAMPUCHIA: LỜI GIẢI TỪ NGƯỜI TRONG CUỘC
Nhiều bà con nông dân đang thắc mắc: Tại sao lúa mình làm ra có lúc tiêu thụ khó khăn mà lúa từ biên giới Campuchia vẫn ùn ùn đổ về các nhà máy? Thực tế, đây không phải là chuyện "đem củi về rừng" mà là một tính toán làm ăn của các doanh nghiệp xuất khẩu.
"Lúa ngoại" nhưng thực chất là công sức người Việt
Theo ông Đỗ Hà Nam – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), bà con đừng quá lo lắng về việc lúa nước bạn cạnh tranh trực tiếp với mình. Trên thực tế, phần lớn lượng lúa này là do chính các thương lái, doanh nghiệp Việt Nam sang Campuchia thuê đất để trồng.
Nói cách khác, đây là "lúa Việt trồng trên đất bạn". Doanh nghiệp mình đưa máy móc, giống, phân bón sang canh tác để tận dụng vùng đất mới rộng rãi, giá thuê rẻ, từ đó giảm được chi phí sản xuất xuống mức thấp nhất.
Mỗi bên một phân khúc: Ta làm lúa thơm, bạn làm lúa trắng
Một lý do quan trọng khác nằm ở loại giống lúa. Hiện nay, trình độ làm lúa của bà con mình đã tiến bộ rất xa:
Ở Việt Nam: Bà con chủ yếu chuyển sang trồng lúa thơm, lúa đặc sản (như ST24, ST25, gạo chất lượng cao) để bán được giá hơn, xuất khẩu đi các nước giàu như Mỹ, Châu Âu.
Tại Campuchia: Các doanh nghiệp chủ yếu trồng giống OM 5451. Đây là loại lúa giá rẻ, dễ trồng, năng suất cao nhưng nông dân mình hiện nay ít mặn mà vì lợi nhuận không cao bằng lúa thơm.
Việt Nam đang trở thành "xưởng chế biến lúa gạo" cho khu vực
Thay vì gọi là "nhập khẩu" để tiêu dùng, thì thực tế Việt Nam đang đóng vai trò là "công xưởng chế biến".
Lúa từ Campuchia đưa về để tận dụng hệ thống máy móc xay xát hiện đại và ghe tàu vận chuyển hùng hậu của nước ta. Sau khi xay thành gạo, các doanh nghiệp sẽ xuất khẩu ngay sang Trung Quốc – nơi vẫn rất cần loại gạo bình dân này.
Cái lợi ở đây là gì?
Nhà máy luôn có việc: Các kho vựa, nhà máy xay xát ở miền Tây có lúa để làm quanh năm, không phải đóng cửa chờ tới vụ của bà con mình.
Giữ mối làm ăn: Giúp doanh nghiệp Việt giữ được các hợp đồng lớn với Trung Quốc mà không cần dùng đến nguồn lúa thơm giá cao của bà con nông dân trong nước.
Thu thêm tiền dịch vụ: Chúng ta thu lợi từ việc xay xát, đóng gói và vận chuyển thuê.
Lời kết: Việc nhập lúa từ Campuchia thực chất là cách doanh nghiệp Việt "mượn đất" để làm giàu và giữ thị trường. Tuy nhiên, bà con cũng mong muốn các cơ quan chức năng cần quản lý chặt chẽ để lúa nhập về đúng mục đích xuất khẩu, không trà trộn làm ảnh hưởng đến giá lúa của nông dân mình đang vất vả làm ra trên đồng ruộng.
